NVJ en journalistieke integriteit

Maandag 05 April 2004 om 14:18

Het is weer eens wat anders: de NVJ, doorgaans toch zeer weloverwogen in haar uitspraken, keert zich tegen een beslissing van de Haagse rechtbank om journalisten toegang te geven tot het proces van Murat D.


Volgens de richtlijn zijn rechtzaken waarbij de verdachte minderjarig is, per definitie besloten. Die regeling dient slechts een doel: de bescherming van de verdachte. Omdat de rechter het maatschappelijk belang van deze zaak hoog inschat, is hij bereid een deel van die bescherming op te offeren ten gunste van publieke verslaglegging. Onder voorwaarden: de rechter selecteert journalisten "van wie bekend is dat zij over de terechtzitting in de pers publiceren op een wijze dat de belangen van de jeugdige niet, althans niet meer dan strikt nodig is, in het geding komen". De NVJ doet echter of ze deze argumentatie niet kan volgen, en probeert de zaak om te draaien: alsof de rechter vanwege overmatige belangstelling de pers bij een openbare zitting probeert te weren. Ze krijgt een vinger aangereikt, en probeert de hele arm te grijpen.


"Wij hebben er begrip voor dat u in deze zaak niet alle geïnteresseerde media een plaats kan bieden bij de zitting. In dat geval zijn er goede mogelijkheden om te voorkomen dat er -gewild of ongewild- een voorkeurspositie zou ontstaan voor bepaalde media. Wij denken hierbij aan het vaker gehanteerde pool-systeem of desnoods een toegangssysteem op grond van moment van aanmelding.


Wij verzoeken u dan ook dringend om het door u voorgestelde inhoudelijke selectiecriterium niet toe te passen en een neutrale methode te hanteren om de media toegang te verschaffen tot de zitting."



Daarmee gaat de NVJ volledig voorbij aan de volstrekt heldere motivatie van de rechter. De wijze van berichtgeving is vanuit de aard van deze zaak het enige valide selectiecriterium. Eigenlijk heeft de rechter maar een serieuze optie: op zijn schreden terugkeren en de zitting achter gesloten deuren houden.


Of hij kan de brief van de NVJ naast zich neerleggen, en ik ben bang dat dat laatste gaat gebeuren. Dat is jammer. Brieven van de NVJ zouden niet vatbaar mogen zijn voor negering.


Deze brief past niet bij een instituut als de NVJ, die een belangrijke rol in de Nederlandse journalistiek speelt. Het enige gezag dat de NVJ heeft, ontleent ze immers aan haar hoge standaard van journalistieke en morele integriteit. Het is met met een beroep op deze integriteit dat de NVJ recent hartstochtelijk pleitte voor zelfregulering, als antwoord op de bij politici en publiek steeds vaker gehoorde roep om een journalistiek beroepscode. En het is juist die integriteit die schade oploopt bij dit soort brieven, waarbij de NVJ zich overduidelijk tot opportunistische vertegenwoordiger van de media verlaagt.

Brief van de NVJ

Naar de voorpagina | E-mail GJ | zeven reacties
Gebruikte Tags:

Reisgenoten

gravatar for Frrrrrr...

Ik ben het niet (helemaal) met je eens. Wat de NVJ hiermee wil voorkomen is dat de rechter aan de hand van willekeurige, subjectieve criteria een ad-hoc toegangsbeleid gaat toepassen. Gezien de negatieve ervaringen in het verleden – zoals recent nog na de geboorte van prinses Amalia waarbij de RVD alleen toegang voor de persconferentie met WA wilde verlenen aan het zelfverklaarde clubje Royalty-verslaggevers plus enkele media die Eef Brouwers toevallig mag – is het belangrijk om toelating aan de hand van objectieve maatstaven te laten plaats hebben. Zoals: wie het eerst komt, het eerst maalt.

Dat dit in schril contrast staat met de drang naar zelfregulering klopt, maar het alternatief zoals door de rechter geboden lijkt me de slechtste van de twee.

Frrrrrr... (URL) · 06-04-’04 15:17 · Reageer op Frrrrrr...

gravatar for Gert Jan

Ok… maar draai je daarmee de zaken niet om? In beginsel zijn strafrechtzaken tegen minderjarige verdachten besloten. Als de rechter nu besluit daarop een uitzondering te willen maken, mits de verslaggeving de belangen van de verdachte zo min mogelijk schaadt, dan is toch dat laatste punt het enige valide selectiecriterium? Wie het eerst inschreef, of wie de grootste schoenen heeft, of de mooiste neus – het doet allemaal niet ter zake. Het enige dat telt is de wijze van verslaggeving, en als je geen censuur tussen moment van schrijven en plaatsing wilt hebben, dan lijkt mij het enige alternatief een toetsing vooraf, op basis van eerdere berichtgeving.

Dat je niet wilt dat de rechter die selectie maakt – daar kan ik me wat bij voorstellen. Aan de andere kant zou ik als rechter nu zo gauw niet meer weten bij wie ik aan moest kloppen om die selectie wel op een betrouwbare manier te laten uitvoeren. Bij de NVJ? Dacht het toch niet meer, na zo’n brief. De RvdJ dan? Een andere rechter?

Gert Jan ( E-mail ) (URL) · 06-04-’04 15:32 · Reageer op Gert Jan

gravatar for Frrrrrr...

Ik draai het niet zozeer om, denk ik, maar neem als uitgangspunt dat elk in de rechtszaal aanwezig medium de belangen van de minderjarige verdachte niet schaadt. De rechter, of welk ander orgaan dan ook, heeft daardoor geen eerlijke toetsingsinstrumenten behalve het proefondervindelijk vaststellen van de betrouwbaarheid van elk medium.

Vanuit die these verdient dus elk medium een eerlijke, gelijke, kans en volstaat een systeem als ‘wie het eerst komt…’ en juist NIET wie de grootste schoenen heeft ;-) Ik begrijp als je zegt dat de rechter het risico van proefondervindelijk vaststellen niet kan lopen over de rug van de minderjarige verdachte, maar geldt datzelfde risico ook niet bij meerderjarige verdachten waarbij de zelfregulering van media ook goed verloopt?

Frrrrrr... (URL) · 06-04-’04 15:46 · Reageer op Frrrrrr...

gravatar for Gert Jan

Die these gaat dan uit van de integriteit van de journalist. Ik ben bang dat ik dat concept heb laten varen: teveel cowboys jagen zonder scrupules op leesvoer voor hun opgehitste achterban. Stel je toch eens voor dat een paar telegraafjournalisten die toevalllig ook prive een stijlloos weblog onderhouden, vooraan in de rij staan… Sterker nog, het lijkt me vrij evident dat de meest sensatiebeluste media vooraan zullen staan. “Wie ‘t eerst komt…” is dus een criterium waarmee de belangen van de verdachte beslist niet gediend zijn. Grootte van de uitgave evenmin. Maar welk objectief criterium dan wel? Of toch de rode pen van de rechter voor publicatie?

Gert Jan ( E-mail ) (URL) · 06-04-’04 16:41 · Reageer op Gert Jan

gravatar for Frrrrrr...

Sensatiebeluste rechtbankverslaggeving gebeurt nu ook met inachtname van de verdachte zijn privacy. Waarom zou dat bij minderjarige slachtoffers niet gebeuren? (Murat D.)

Frrrrrr... (URL) · 08-04-’04 10:31 · Reageer op Frrrrrr...

gravatar for Gert Jan

Daarmee stel je dus eigenlijk de hele richtlijn ter discussie.

Ik ken de oorsprong van de richtlijn niet, maar kan me voorstellen dat bij de totstandkoming ervan overwegingen over ‘onbezonnenheid van de jeugd’ hebben meegespeeld. Zou de rechter niet juist bij kinderen hopen dat een straf correctief werkt, en dat zo’n jeugddelinquent later alsnog wil deugen? Vanuit dat perspectief is bescherming van de verdachte geen gek idee. Wat snapt de gemiddelde mens nu van de ingewikkelde psyche van een kind? De conclusie van ‘het volk’ zal al snel zijn dat een kind dat zo’n misdaad heeft begaan puur slecht is en geen tweede kans verdient – dat lees je nu al in de commentaren op de shocklogs, terwijl er vrijwel geen details bekend zijn. Meer informatie leidt niet automatisch tot meer inzicht of een genuanceerder oordeel. Ik denk dat de rechter juist die nuance wil, en daarom zo zorgvuldig afweegt wie de informatie krijgt en wie niet.

Gert Jan ( E-mail ) (URL) · 08-04-’04 11:06 · Reageer op Gert Jan

gravatar for Gert Jan

Nog ff een linkje bij het vorige verhaal…

Gert Jan ( E-mail ) (URL) · 08-04-’04 22:38 · Reageer op Gert Jan



Verder lezen?

Klik op een van onderstaande 'tags' (indien aanwezig) om snel andere artikelen over dat onderwerp op KolesQueeste te vinden.

Gebruikte Tags:

Gebruik de interne zoekmachine om KolesQueeste te doorzoeken:


Gebruik Google om KolesQueeste of de rest van het Internet te doorzoeken:

Reageer

Word even een reisgenoot en geef uw reactie:

(optioneel veld)
(optioneel veld)
Geautomatiseerde spam is een plaag, beantwoord daarom deze simpele vraag.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.

P.S. Wil je een eigen plaatje naast je reactie? Registreer je emailadres dan op Gravatar.com!