Die jeugd van tegenwoordig

Dinsdag 29 Maart 2005 om 13:13

Jezus hekelde religie, bemoedigde kinderlijk geloof. Hij bleef akelig stil over 'kerkstructuur' en 'dogma's', maar waar Hij was kwamen mensen bij elkaar... Hij was het ultieme voorbeeld van 'een relatie met God'. Dat moet fascineren, aantrekken...

Food for thought, aangereikt door Dave. Ik las 'm gisteren, toen ik net een reactie had geschreven op Mutti's bespiegeling over de paasdienst. Sindsdien laat het me niet meer los...

Naar de voorpagina | E-mail GJ | 33 reacties

Reisgenoten

gravatar for Meindert

is het niet beter om te zeggen dat de Heere Jezus niet de religie hekelde, maar de hele rompslomp eromheen? Jezus was echt niet tegen de erediensten in de synagoges. maar al de zelfverzonnen wetjes (rond de 680 geloof ik) eromheen en alle gedoe waarmee mensen dachten God te behagen, daar was Hij wel tegen. omdat de mensen zelf de hemel wilden verdienen en niet door Hem verlost wilden worden. de religie werd dus niet gehekeld… maar de menselijke inbreng om te proberen door goede werken ‘goed’ te zijn voor God.

Jezus bemoedigde inderdaad een kinderlijk geloof, maar Hij zegt ook in de bijbel: ‘het geloof is door het gehoor en het gehoor is door het gepredikte woord’ (in de brief aan de Romeinen, geschreven door Paulus) dus de kerkgang en de religie… deze worden naar mijn mening niet gehekeld, maar eerder aangemoedigd. aangemoedigd op het punt van de eenvoud waarmee het ware woord van God gebracht behoort te worden.

Jezus sprak in al deze eenvoud. en daarom konden de mensen naar Hem luisteren. Jezus begon niet over allemaal wetjes buiten de 10 geboden. Jezus begon ook niet over allemaal verplichtingen en dergelijke. Jezus vertelde de mensen de waarheid. maar deze was ook niet makkelijk.. zoals de mensen zoiets zeiden als: ‘Heere, wie kan deze dingen (die U preekt) doen? wat Uw leer is hard.’ En inderdaad is de opdracht om te leven naar God’s wet hard, moeilijk en niet te volbrengen door mensen. maar daarom mogen we geloven dat de Heere Jezus Christus de wet heeft volbracht voor hen die in Hem geloven.

(pff wat een verhaal ;-))

Meindert (URL) · 29-03-’05 14:06 · Reageer op Meindert

gravatar for Meindert

kleine toevoeging: kinderlijk geloof is geloven zonder reden. een kind gelooft datgene wat zijn ouders hem vertellen zonder meer. zo moeten wij ook zonder meer geloven dat God ons het goede wil geven. Hij wil dus dat we geloven zonder dat we Hem vragen: waarom zou ik? want Hij wil ons alleen het beste geven.

Meindert (URL) · 29-03-’05 14:09 · Reageer op Meindert

gravatar for Gert Jan

Ha, maar waar is de grens? Wanneer verliest een organisatiemodel zijn bestaansrecht? De kerk (als organisatie) is opgericht met het oog op het welzijn van haar niet-leden. Voldoet ze nog wel aan die primaire, oorspronkelijke doelstelling? Of belemmert ze haar leden juist in het vervullen van hun opdracht, doordat alle interne zaken de focus afleiden van datgene waar het werkelijk om draait: de Missio Dei, de Goddelijke opdracht om alle volken de goede boodschap te brengen? Overigens is dit slechts een klein deeltje van Dave’s betoog, toevallig een deel dat voor mij extra actueel is… volg de link onder zijn naam om het hele verhaal te zien!

Gert Jan (URL) · 29-03-’05 14:48 · Reageer op Gert Jan

gravatar for Meindert

ik heb t stuk gelezen. goed stuk. en dat geeft wel een andere kijk op dat kleine stukje dat hierboven staat :-) er moet inderdaad heel veel veranderen in de kerken, want de besloten gemeenschappen die je nu hebt, en de onderlinge afkeer en alle drempels (alleen hier op Urk al 15 verschillende stromingen, die elkaar met de nek aankijken :S), dat is inderdaad niet goed te praten. maar vooralsnog hekelde Jezus de religie niet, maar alles wat wij mensjes eromheen verzinnen. de godsdienst/religie is door Hem zelf ingericht en opgesteld. en wat de mensen er van gemaakt hebben, das weer een ander verhaal. en zoals Dave zegt: zendelingen komen vanuit 3e wereld landen hier naartoe… dat is beschamend voor ons als kerkmensen.

dus inderdaad, er moet veel veranderen. maar het ging me vooral om dat woordje ‘hekelde’. ik ben t overigens roerend eens met het stuk hoor.

Meindert (URL) · 29-03-’05 15:12 · Reageer op Meindert

gravatar for Henk Algra

Mag ik in gaan op het tweede stukje van de reactie van Meindert, het stellen van vragen? In het Liedboek voor de Kerken staat het lied ‘Wat de toekomst brengen moge’. In de selectie van liederen vanuit de Nederlands Gereformeerde Kerken werd dat lied niet opgenomen (je kunt je afvragen of zo’n selectie nodig was, maar dat terzijde). Ik kan wel een beetje begrijpen waarom. Er staat namelijk een regel in : leer mij volgen zonder vragen. Is dat wel wat God van ons vraagt? Je leest in de Bijbel over mensen die volop onderweg zijn naar het hemelse Jeruzalem en die toch barsten van de vragen. Maar er is ook een andere kant: je kunt ook koketteren met je vragen. Ik denk dat dat vooral veel gebeurde in de jaren ’60, ’70 en ’80. Er komt een moment waarop je ook stil mag zijn, precies zoals een kind dat geopereerd moet worden toch hand in hand met pappa en mamma naar het ziekenhuis loopt omdat het er op vertrouwt dat zijn ouders het beste met hem voor hebben. Voor de één is dat vertrouwen moeilijker dan voor de ander, dat heeft ook met de levensgeschiedenis en de persoon van iemand te maken. Maar op die manier kom je ook bij de volgende regel – een soort geloofsbelijdenis – uit dat lied uit: “Vader, wat gij doet is goed”. Je bent een gezegend mens als je uit dat geloof mag leven. Dat lees ik ook uit jouw reactie.

Henk Algra ( E-mail ) · 29-03-’05 15:23 · Reageer op Henk Algra

gravatar for Meindert

ik bedoelde niet zo te zeggen dat je nooit vragen mag stellen. want dat mag zeker wel. alleen moet je met je vragen God niet willen uitdagen. soms heb ik ook van de vragen van: ‘waarom?’ maar ik heb inmiddels geleerd, dat ik alles beter kan overlaten aan God. Hij weet echt wat het beste is voor de je. en soms kan je maar beter afwachten in plaats van vragen te stellen. God’s tijd en God’s manier zijn altijd de beste tijd en de beste manier. en inderdaad, Je bent een gezegend mens als je uit dat geloof mag leven.

Meindert (URL) · 29-03-’05 16:06 · Reageer op Meindert

gravatar for Mutti
In reactie op : Even heel iets anders, Meindert ;) Heb je op mijn weblog wel die prachtige foto’s van Joëlle gezien, toen nog hééééél erg lief was? Vooral die ene, in dat geruite bloesje. Dat is er één uit een serie, waarbij ze een heftige strijd met zichzelf voerde of ze nu wel of niet de lamp zou aanraken die boven d’r hoofd hing:) De alom bekende strijd tussen goed en kwaad… En helaas, het kwade won ;-) Mutti ( E-mail ) · 29-03-’05 21:20 · Reageer op Mutti

gravatar for Mutti
In reactie op : Helemaal met je eens Gert Jan, dat de kerkdienst bedoelt is om: toegerust te worden voor de dienst aan de wereld. Maar helaas, pindakaas. In de meeste Gereformeerde diensten gaat het nog steeds over en zitten de mensen er voor: mijn heil, mijn zaligheid, mijn hiernamaals… En ‘t verschil hierin tussen jou en mij is: dat ik niet geloof dat dat anders wordt door het orgel eruit te gooien en moderne muziek binnen te halen. Ik geloof er nog steeds heilig in dat dat alleen kan veranderen als je de mensen bewust maakt van de liturgie en van Liturgiek, de dienst aan de Heer van de kerk.

Nou ja, ‘k had eerder vanavond nog veel meer hierover geschreven, maar toen ging er iets fout en was de tekst verdwenen voor ik het kon plaatsen;-(
En nee, ik zie dat niet als een ingrijpen van bovenaf ;-)
Wie weet, misschien doe ik later nog wel eens een nieuwe poging. Al weet ik bijna net zo zeker als jij dat het boter aan de galg gesmeerd is… Maar wie niet waagt, wie niet wint!

Maar geloof me, als geen ander begrijp ik jouw pijn en jouw verdriet en zorg hierover.
Ik ben er geweest en ben er uit vertrokken. Al gaat De Kerk van Jezus Christus me nog altijd aan m’n hart. En daarmee bedoel ik dan geen enkel kerkelijk instituut.
Voor mij is De Kerk van JC veel meer juist buiten dat instituut te vinden.

Mutti ( E-mail ) · 29-03-’05 21:31 · Reageer op Mutti

gravatar for Jochum
In reactie op :

Ik ben nu een dikke tien jaar weg uit de kerk. En daardoor het jargon wat verleerd, maar daardoor kijk ik met des te meer verbazing naar passages uit het stukje van Meindert. “ Jezus sprak in al deze eenvoud”…… hoe kan het dan dat er al 2000 jaar gebakkeleid (en gemoord) wordt over wat hij nu eigenlijk bedoelde? “…..de opdracht om te leven naar God’s wet hard, moeilijk en niet te volbrengen door mensen. maar daarom mogen we geloven dat de Heere Jezus Christus de wet heeft volbracht voor hen die in Hem geloven.” Come again….eenvoud?????? Goed na 20 jaar onderdompeling in het NG-geloof weet ik wat er mee bedoeld wordt, maar probeer me nu niet te vertellen dat het eenvoudig is. :-))
Afgelopen zondag zat ik te kijken naar een katholieke paasdienst en vroeg me af wat het nut is van al die lithurgische poespas. Het lijkt mooi en er wordt vast en zeker een hoop mee bedoeld, maar het heeft niets meer te maken met de boodschap van Jezus, die al moeilijk genoeg is zonder al die “rompslomp eromheen”. (Zelfs in de nieuwe vertaling blijft het een dik en moeilijk boek, zeker nu Judas ook een eigen versie blijkt te hebben geschreven.) In de tekst die Meindert aanhaalt: “het geloof is door het gehoor en het gehoor is door het gepredikte woord’ (in de brief aan de Romeinen, geschreven door Paulus) dus de kerkgang en de religie…” concludeert hij dat het gepredikte woord DUS de kerkgang moet zijn…… omdat….??? Het woord prediken IN een kerk is makkelijk. Lekker met elkaar eens zijn. Discussieren over de punten en de komma’s. Ik heb er heerlijke jeugdvereniginsavonden mee gevuld. Maar het woord prediken buiten een kerk, daar heb ik respect voor. Christen zijn in “de grote boze wereld”; dat is de kunst. Daarom sluit ik mij volkomen bij mijn moeder aan wanneer ze zegt in Engeltje 7 vers 2-4: “Ik ben er geweest en ben er uit vertrokken. Al gaat De Kerk van Jezus Christus me nog altijd aan m’n hart. En daarmee bedoel ik dan geen enkel kerkelijk instituut.
Voor mij is De Kerk van JC veel meer juist buiten dat instituut te vinden.” Amen. Na het zingen van gezang 477 alle versen gaat de collecte van deze week naar de organist en de drummer. :-))

Jochum (URL) · 29-03-’05 23:32 · Reageer op Jochum

gravatar for Henk Algra
In reactie op :

Nee, een antwoord op deze ontboezemingen heb ik niet. Ik denk dat iedereen op een andere manier ‘geraakt’ wordt en dat de kerk daar ruimte voor zou moeten bieden. Je hebt gevoelsmensen en verstandsmensen, je hebt mensen die het van het luisteren moeten hebben en mensen die meer met zien ‘doen’, je hebt mensen die stilte nodig hebben en anderen die vooral genieten van een stevig geluid voor de Heer. Ik houd erg van het orgel, maar er zijn anderen die veel meer hebben met een gitaar of een drumstel. Van mij hoeft het niet, maar ik weet dat anderen er ontzettend van genieten en daar geniet ik dan weer van. Daar zit toch ook niet de essentie? De kern is dat God iedereen verschillend heeft gemaakt en dat mensen daarom ook op een verschillende manier door Hem worden aangeraakt. Persoonlijk heb ik ook niet zoveel met de meeste opwekkingsliederen en evenmin met allerlei liturgische ontwikkelingen, maar als anderen hun geloof daardoor beter kunnen beleven, waarom zou ik dat dan tegen willen houden? Dan zing je toch mee voor je buurvrouw, dan probeer je toch mee te doen met veranderingen, dan loop je toch zéker niet weg? Goed, het lijkt dan wel een beetje meer op een postmoderne supermarkt, maar een kerk waar iedereen hetzelfde denkt en doet lijkt me allerminst de bedoeling.

Dan heb ik nog een vraag. Hoe komt het eigenlijk dat veel kerkmensen en ex-kerkmensen de boodschap in de kerk als ingewikkeld ervaren en dat je nogal eens van ‘buitenstaanders’ hoort dat het zo eenvoudig is. Dan denk ik aan de reactie die ik net weer hoorde van een buitenkerkelijke gast in de kerkdienst (en ik dacht: die zal die preek wel ingewikkeld vinden!), en dan zegt juist hij na afloop: “Heerlijk, dat de boodschap van de Bijbel zo kinderlijk eenvoudig is”(daar heb je misschien ook weer dat worden als een kind waar Meindert het over had). Wat is er gebeurd in de kerk dat (ex)-kerkmensen de boodschap van de bijbel kennelijk ingewikkeld vinden en dat mensen die pas ‘geraakt’ zijn zo onder de indruk zijn van de eenvoud van het christelijk geloof? Zit dat in het instituut kerk, of nemen gemeenteleden zelf teveel ballast mee en raken we daardoor onze eerste liefde kwijt? Gelukkig ken ik ook mensen die 50 jaar naar de kerk gaan en voor wie het geloof nog steeds ‘kinderlijk eenvoudig’ is. Kennelijk zit het ook een beetje in de mensen zelf om iets moeilijker te maken dan het is.

Henk Algra ( E-mail ) · 30-03-’05 00:20 · Reageer op Henk Algra

gravatar for Dave

Ik had me niet bedacht dat een snel (en laat-op-de-avond!) geschreven postje zoveel stof kan doen opwaaien :-) De Kerk zit mensen kennelijk hoog…

Een reactie op mijn weblog.

(Bij gebrek aan een Trackback functie in Bloxsom =)

Bedankt voor het meedenken, Dave

Dave ( E-mail ) (URL) · 30-03-’05 06:50 · Reageer op Dave

gravatar for Annelies
In reactie op :

Ik weet het niet zeker hoor, maar kan niet zo zijn dat veel kerkmensen en ex-kerkmensen de boodschap in de kerk zo ingewikkeld vinden omdat ze gekwetst zijn door de mensen in de kerk en daardoor de boodschap niet goed kunnen rijmen met het gedrag dat ze om zich heen zien! Een kind vindt de eenvoudige boodschap van een ouder die zegt det hij van hem houd ook ingewikkeld als hij tegelijkertijd wordt mishandeld.

Annelies ( E-mail ) · 30-03-’05 08:31 · Reageer op Annelies

gravatar for Henk Algra
In reactie op :

Dat speelt zeker mee, Annelies. Mensen worden beschadigd en gekwetst in de kerk. De gebrokenheid van deze wereld komt ook door de kerkmuren de kerk binnen. Of omgekeerd: in de kerk zitten ook gekwetste, beschadigde en gebroken mensen, die daardoor soms ook weer anderen beschadigen. Want de kerk: dat zijn alle kerkmensen samen.
Gelukkig zie ik ook andere dingen gebeuren. De tendens is soms dat mensen gaan denken dat de kerk een gevaar is voor de geestelijke volksgezondheid. Dat is me te gemakkelijk geredeneerd, daarmee schuif je de oorzaak alleen naar de kerk toe. Bovendien zie ik ook mensen die bemoedigd worden in de kerk, mensen die juist emotioneel herstellen binnen de kerkelijke gemeente. Ik zie ook steeds meer kerkmensen die naar buiten toe actief zijn, vooral in de grote steden waar christenen verre in de minderheid zijn geworden. Soms denk ik wel eens: kennelijk kan de kerk kan de luxe van een sterke positie niet aan: juist wie klein is en geen macht heeft ontdekt weer waar het werkelijk op aan komt. Je redt het zelf niet, je hebt Jezus nodig. Dat is misschien wel winst in deze tijd. En dan merk ik bij mezelf dat ik ook de voeding van de plaatselijke gemeente en de kerkdiensten bij nodig.

Henk Algra ( E-mail ) · 30-03-’05 10:23 · Reageer op Henk Algra

gravatar for Meindert

@mutti: ja ik heb de foto’s gezien. en ik heb diep in mn hartje genoten van die foto’s ;-).

@Jochum: inderdaad, de boodschap van Jezus Christus is niet meer makkelijk. de mensen zeiden zelfs: wie kan deze dingen doen? want deze rede is hard. met de eenvoud bedoel ik: Jezus leerde niet met allemaal onnodige wetjes eromheen, waar wij het elkaar zo moeilijk mee maken. maar Hij leerde: heb uw naaste lief als uzelf en God boven alles. en meer ingewikkeld hoefde Hij het niet te maken. dat maken wij er al van. helaas…

Meindert (URL) · 30-03-’05 10:33 · Reageer op Meindert

gravatar for Meindert

nog ff: idd voor mensen niet eenvoudig. zoals je zegt. maar het had wel eenvoudig moeten zijn. en dat het niet eenvoudig is… das dus onze eigen schuld. het kan wel weer eenvoudig worden, maar dan ook alleen door het verzoenende en heiligende verlossingswerk van de Heere Jezus Christus. en dat vertrouwen en geloof… kan het leven zoveel mooier maken dan het is. en vaak ook eenvoudiger. eenvoudiger in de zin van: wetend dat je zelf niet alles hoeft op te lossen, maar dat God je helpt. en dan nog kunnen gelovige/bekeerde mensen er zo’n drama van maken :-S

Meindert · 30-03-’05 10:39 · Reageer op Meindert

gravatar for Meindert

laatste keer ;-): ik ben t overigens heel erg met Henk Algra eens.

Meindert · 30-03-’05 10:42 · Reageer op Meindert

gravatar for Mutti
In reactie op : Natuurlijk heb ik gelijk even gekeken wat er staat in Gezang 477 ;-) Mooi Gezang, ben ik helemaal met je eens!

Maar wat betreft de poespas die je zag in de RK-dienst op Pasen ben ik het niet met je eens. Want al die ‘poespas’, al die rituelen en symbolische handelingen hebben wel degelijk een functie bij de verkondiging van het Woord, mits die rituelen en symbolische handelingen verstaan worden door de gelovigen en zolang die gelovigen maar geen goedgelovigen zijn. Want als je weet en verstaat wat ze betekenen verdiept het je geloof. En helaas hebben de protestantse kerken al die handeling verbannen onder het motto: het Woord moet het doen. Maar…, het Woord doet het dus niet, of niet meer. En er zijn in de loop der eeuwen nergens zoveel kerkscheuringen geweest als in de kerken die er van overtuigd waren/zijn dat het Woord het moet doen… Heel frappant!
Conclusie: die Liturgie heeft dus wel degelijk een goede en positieve werking. En daarom denk ik dat het juist dat is, het gebrek aan Liturgie en Liturgiek die veel protestantse kerken uiteindelijk de das om doet.
Want als je kennis maakt met en je gaat verdiepen in de Klassieke Liturgie voor de protestantse kerken gaat er een wereld aan geloof voor je open, en wordt alles van de eerste tot de laatste woorden en handelingen levend en inspirerend om het geloof te doen!
Dan is het, om maar eens één voorbeeld te noemen, gewoon onmogelijk dat 99½ % van de gemeente de handdruk van de dienstdoende ouderling aan de predikant niet meer ziet, zowel bij aanvang als afloop van de dienst. Want alleen al als je zou weten wat het betekent ga je er anders zitten en luister je anders… Want ‘t is echt niet niks wat de dienstdoende ouderling met die handdruk zegt. Namelijk: hierbij geef ik jou/u, namens de kerkenraad en de gemeente, de verantwoordelijk voor de gemeente, we vertrouwen erop dat jij/u namens ons tot God zult spreken en namens God tot ons. En na de dienst geeft de predikant die verantwoordelijkheid weer terug en is hij weer gewoon één van de ouderlingen, weliswaar met een bijzondere taak, en één van de gemeenteleden. Dan is het gewoon onmogelijk dat mensen tijdens de collecte de wekelijkse nieuwtjes gaan zitten uitwisselen, maar weten ze dat dat bidden met je handen is, en is het onmogelijk dat ze alvast hun bijbeltje dichtdoen en opbergen en de jas dicht doen tijdens de Zegen waarmee ze de wereld ingestuurd worden, om kerk voor de wereld te zijn. En dat is nog maar één stukje van de Liturgie, die in de protestantse kerken veelal verworden is tot een Orde van Dienst.
Want orde moet er zijn ;-) En regels! Kerkregels en kerkrecht! Wat in mijn beleving niet meer is dan Mickey Mouse-recht…

Nee, voor mij is er helemaal niks mis met rituelen en symboliek, omdat de Bijbel, waar we ons geloof immers op baseren, boordevol staat met rituelen en symboliek. Vooral in het Oude Testament. Maar ook Jezus gebruikt veel rituelen en symboliek, bij de woorden die Hij gebruikt, en bij de daden die Hij deed. Iets waar de meeste protestanten niets mee doen, omdat ze… denk ik, teveel alleen maar uitgaan van het Woord dat het moet doen.

Vloek Psalmen… nee zeggen ze, en zetten er meteen Jezus tegenover… en het móeten vergeven, en vaak totaal uit het verband gerukt. Nou ik kan je verzekeren dat ik ze in de voorbije jaren vele malen gelezen heb, en op de lippen genomen, en dat ze me meer houvast gaven aan Gods trouw dan aan de me door mensen opgelegde verplichte vergiffenis…
En meer en meer ben ik gaan ontdekken hoe goedkoop die, me door mensen opgelegde, vergeving is geworden…

Én ik ben gaandeweg, in de loop van de voorbije jaren gaan leren zien hoeveel kindererbijbel geloof er is in de Protestantse kerken, wat totaal iets anders is dan kinderlijk geloven. Moralistisch kinderbijbel geloof.

En verder kwamen bij het lezen van al deze reacties drie dingen bij me boven… van die gedachten die dan door je hoofd flitsen…
Eén ervan is: heidenen bekeren is een Goddelijk werk, maar christenen bekeren is een heidens werk..
Een andere was, een paar regels uit een gedicht, van Nel Benschop of IJsker-Koger: Ik wou dat de kerk weer… en dan: maar de kerk, de kerk dat zijn wij. Daarmee kun je zo fijn alle kritiek op de kerk lam leggen…
Maar de belangrijkste was, denk ik: wij kunnen alleen maar zaaien. Het is God die de groei moet geven. En wee degenen die die groei in de weg staat. En dat geldt ook, misschien wel met name of zelfs in het bijzonder, voor kerkmensen, die het zaad doden, die het wegpikken, en die het leven voor anderen binnen de kerk onmogelijk maken of hebben gemaakt…

Tot slot, Pasen was/is ook het verhaal van de doortocht door de Rode Zee, het verhaal van de bevrijding uit Egypte. Het antwoord van Mozes daarop was zijn 1e preek, waarbij hij z’n zuster Mirjam vroeg hem te helpen met muziek.
Mozes, een nieuwe Adam, vraagt Mirjam, een nieuwe Eva, als een hulpe tegenover hem. Het eerste begin van herstel. Eén maakt de woorden, de ander de muziek. DABAR in het Hebreeuws. Zoals ook Pasen Woord en Daad is.
En pas in de 16e eeuw kwamen de banken in de kerk. Voor de 16e eeuw was er maar één die zat in de kerk, de dominee – in de preekstoel- om de mensen te leren in het Leerhuis. En wie weet wat een Leerhuis is, weet dat het daar een doorlopend vragen en antwoorden is. Na de invoering van de banken in de kerk is er de verstarring opgetreden. En met het afschaffen van het Leerhuis is de kerkganger verschrompelt naar de vorm van de banken hhhhhhhhhhhhhhhhh.
Door dans en lied wordt de mens met z’n hele wezen bij de dienst betrokken. Zoals we nu nog de Joden kunnen zien bidden bij de Klaagmuur, met hun hele lijf. Handen en voeten zijn Koninkrijksinstrumenten. En God troont op de lofzangen van Israël.

Mutti ( E-mail ) · 30-03-’05 14:28 · Reageer op Mutti

gravatar for Henk Algra
In reactie op :

Er worden veel mooie en behartenswaardige thema’s genoemd in deze reacties. Kun je nagaan wat één zo’n hartenkreet naar aanleiding van de dienst in Utrecht van vorige week zondag deed met de meelezers. Dank daarvoor.
Ondertussen blijft het thema me wel bezig houden, maar dat was ook al zo en dat zal ook wel zo blijven (hoop ik).
Wat me steeds weer opvalt is dat mensen zo verschillend reageren op de inhoud van de kerkdiensten. Maar dat komt ook omdat God iedereen zo verschillend en zo uniek geschapen heeft. Wat ik graag zou willen van de kerkelijke gemeente is dat we elkaar niet steeds wat de vorm van de dienst betreft elkaar ‘de wet’ voor willen schrijven. Hou er rekening mee dat mensen verschillend zijn. De één moet het meer hebben van het ‘zien’, de ander van het ‘ervaren’, weer een ander van het ‘horen’. Mensen zitten wat dat betreft vanaf hun geboorte verschillend in elkaar. Ik zou het liefst niet meer willen zeggen: het is zo, maar: zou het kunnen zijn dat….

Je ziet dat ook in kerkelijke ontwikkelingen. In de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw lag er een sterk accent op het ‘weten’. Het effect was dat de kerkmensen tijdens de diensten een doorwrochte preek te horen kregen en dan was het een goede dienst geweest. De kerkdienst was dus de preek. Maar ondertussen zongen de mensen thuis bij het harmonium Johannes de Heer: op en top ervaring dus, als correctie op de verstandelijke kerkdienst (uit een lezing van musicus en organist dr. Ewald Kooiman). Die tegenbeweging kwam soms ook tot uiting in de kerkbouw, en leidde tot enorm verhitte discussies over afbeeldingen in de kerk (Andijk en Kollum).
Ook op dit moment zie je weer zo’n tegenbeweging, in allerlei Gereformeerde kerken, bijvoorbeeld richting evangelische belevingskant. Dat valt mij bijvoorbeeld op in zangdiensten waar vrijgemaakt-Gereformeerde mensen aan mee doen: wat decennia lang absoluut niet mocht: heerlijk zingen uit Opwekking.
Je ziet ook een stroming vanauit de reformatorische kerken in de richting van o.a. de Grieks-Orthodoxe Kerk (bijvoorbeeld in Californië, maar ook wel in Nederland). Je zou kunnen zeggen dat daar waar de kerk eenzijdig wordt, mensen opnieuw op zoek gaan. Als het horen de plaats inneemt van het zien of de ervaring gaan mensen (gelukkig) weer op zoek. Mensen die willen zien en beleven kwamen 150 jaar echt te kort in de Gereformeerde kerken. Misschien zou het tegenstanders van veranderingen nog wel kunnen helpen als ze zich af gingen vragen of zo’n verandering niet mede wordt gevoed door eenzijdigheden in de vorm van de eredienst.
Maar zonder het woord zou ik niet kunnen. Vandaag weer een heerlijke preek van ds. Kor Muller gehoord, het was echt een stevig woord, maar daar kan ik de hele week mee verder. Of zijn dat mijn gereformeerde genen? Nee, ik denk dat het meer was: de Geest die door het woord van de dominee naar de gemeente kwam.

Tenslotte nog dit (nadenkend over het gedeelte over ‘beginners en gevorderden’ in de kerk: een relatie met een kerkelijke gemeente doet mij sterk denken aan de relatie die je met je partner hebt. In het begin zie je de zwakke kanten nog niet, maar naarmate je elkaar beter leert kennen zie je ook elkaars ondeugden beter. Je kunt dan ook door elkaar beschadigd raken. Als de liefde er dan niet is heeft die relatie op termijn weinig kans: het wordt verstikkend. Je kunt ook bij de eerste hobbel zeggen dat je niet verder wilt, dan heeft de relatie dus niet de kans om diepgang te krijgen. Maar je kunt ook door de gebrokenheid heen elkaar meer van elkaar leren houden. Een kerkelijke gemeente kent veel kuilen en gaten, maar ondanks dat kun je ook groeien in een kerkelijke gemeente. En soms moet je weer terug naar dat moment van die eerste liefde. Dat kan bijvoorbeeld een getuigenis zijn van een bezoeker van het aanloophuis van onze gemeente. Ik kan nu wel denken over al die onvolkomenheden in de kerk, maar kijk eens naar iemand die voor het eerst de liefde van God ervaart!

Soms denk ik wel eens: ondanks de mensen in de kerk. Maar dan doe ik al die lieve en betrokken gemeenteleden geen recht….

Henk Algra ( E-mail ) · 03-04-’05 20:20 · Reageer op Henk Algra

gravatar for Henk Algra
In reactie op :

Ik zal nooit vergeten hoe een kapitein van het Leger des Heils uitlegde aan een verzameling doorgewinterde Gereformeerden (in de Utrechtse Jeruzalemkerk) waarom banken niet gewenst zijn in de kerk. Hij zei: daarmee zet je jezelf vast in het kerkgebouw. En dat doe je ook met het orgel. Zijn advies: losse stoelen die je mee naar buiten kunt nemen en muziekinstrumenten die je eveneens mee naar buiten kunt nemen.
Nu is het orgel mij zeer lief, al mogen er allerlei instrumenten bij, maar toch, er zit wat in. En die banken: tsja, ze bevestigen eigenlijk dat mensen hun eigen plekje gaan claimen in het kerkgebouw en als er iemand anders zit zit hij op jouw plek. Inderdaad, ook daar zit wat in. Overigens: ook in cursussen en zelfs in de trein zie je dat mensen hun eigen plekje gaan claimen….. Het is kennelijk ook een behoefte van mensen om een eigen plekje te hebben.
Het hoeft van mij niet totaal anders, want ‘ieder voordeel heb ook weer zijn nadeel’, maar het zette me wel aan het denken…..

Henk Algra ( E-mail ) · 05-04-’05 18:12 · Reageer op Henk Algra

gravatar for Henk Algra

De handdruk voor de dominee. Daar is al hee, wat over geschreven. Er is zelfs een boekje met als titel: “Gezegende stoelgang, dominee”.

Veel gemeenteleden weten niet wat er met die handdruk bedoeld wordt en dat vind ook ik (samen met Mutti) jammer. Het zou verrijkend kunnen zijn als de gemeenteleden zich de diepe betekenis wat meer realiseerden.
Helaas kent ook deze goede gewoonte zijn kwalijke kanten: een dominee die na afloop van de dienst niet de hand kreeg omdat de ouderling van dienst van mening was dat de dominee niet het Woord van God had verkondigd. Ik heb ook wel eens een preek gehoord waarbij tijdens de dienst deze neiging bij mij op kwam. Maar ook al was ik het fundamenteel niet eens met de inhoud van de preek (de dominee sloot mijns inziens bepaalde gemeenteleden buiten), ik vond dat je een zo mooi symbool niet op deze manier tot publieke demonstratie mag degraderen.

Maar wat ik er mee wil zeggen: als je je als ouderling realiseert wat die handdruk betekent, het is meer dan gewoon even de hand geven, kan dat ook een gevoel van (te) grote verantwoordelijkheid geven.

Wat de betekenis van de liturgiek betreft heb ik nog twee kanttekeningen. Ook hierin zijn mensen verschillend. De één ervaart een groei in zijn geloof door het zien en het horen, de ander ervaart dat veel minder.

Een tweede opmerking is dat een bepaalde liturgische traditie ook snel zijn betekenis kan verliezen. Als je steeds dezelfde liturgische tradities ziet of hoort kan het zijn dat de achterliggende betekenis verloren raakt. Mijn vraag is: hoe hou je zo’n goed ‘ritueel’ dan toch nog levend? Hoe voorkom je dat liturgische tradities verstollen? Ik zou in dat verband enerzijds willen pleiten voor het stil zijn, het luisteren, anderzijds soms toch weer eens uitleggen (als is dat in dit verband wat wezensvreemd) en in de derde plaats zou ik willen pleiten voor het veranderen van deze goede gewoontes. Wat je vandaag als liturgisch gebruik in de kerkdienst kiest kan over 3 jaar wel eens een heel andere vorm nodig hebben.

Henk Algra · 05-04-’05 18:34 · Reageer op Henk Algra

gravatar for Henk Algra

Een aanvulling uit het Nederlands Dagblad op een vrijgemaakt-Gereformeerd congres: “Ik denk dat velen van ons zo zijn opgevoed. We lezen de Schrift, we kennen de traditie, de kerkleer, de theologie en de dogmatiek. En toch is er een bedekking” (waarbij spreker ds. Bottenbleij refereert aan wetticisme en traditionalisme).
Ds. Hutten (uit de vrijgemaakt-Gereformeerde groeigemeente van Franeker met vooral aanwas van buiten de kerk) reageert daarop met: “Er is een nieuwe geboorte nodig. Voor veel kerkmensen is vrijheid niet meer dan een theorie en een dogma. Vele mensen, ook christenen, staan aan de rand van het beloofde land, maar stappen er niet binnen. Het gevolg is dat ze in de woestijn blijven leven. De ware kerk is de kerk waar de kracht van God zichtbaar wordt. Het Koninkrijk van God toont zich niet in woorden, maar in kracht”.

Henk Algra ( E-mail ) · 05-04-’05 18:43 · Reageer op Henk Algra

gravatar for Mutti/Ettje
In reactie op : Dat was dan een hele domme dienstdoende ouderling, die absoluut niet wist wat de handdruk betekende. Had hij het wel geweten, en was hij oprecht van mening dat de dominee een godslastering verkondigde, dan was hij de preekstoel opgegaan, had hem de hand gegeven, en daarmee de verantwoordelijkheid van de predikant teruggenomen… Trouwens, bij de aanvang gééft de dienstdoende ouderling de hand, waarmee hij de predikant de verantwoordelijk geeft, en na afloop gééft de predikant de hand, waarmee hij zijn verantwoordelijkheid weer teruggeeft. En wat betreft het herhalen van liturgische traditie, of het zondag aan zondag herhalen van de Tien Woorden, of de Nederlandse Geloofsbelijdenis… De herhaling is van God, de verveling van mensen! Denk hierbij aan de stenen die het volk Israël moest oprichten nadat ze doorgetrokken waren. En elke keer als een kind vroeg: waarom staan deze stenen hier, moesten ze weer herhalen hoe God hen bevrijdt had. Prent het ze in, zei God. Mutti/Ettje ( E-mail ) · 06-04-’05 11:34 · Reageer op Mutti/Ettje

gravatar for Mutti/Ettje
In reactie op : Wat ik bedoelde te zeggen is: had deze dienstdoende ouderling (er circuleren trouwens tig van dit soort anekdotes, maar het zelf een keer meemaken vergeet je nooit meer) geweten hoe het zat, kennis gehad van de de liturgie en liturgiek, hij zou zonder meer de handdruk van de predikant hebben aanvaard en daarmee zijn verantwoordelijk als opzichter weer aanvaard hebben, om vanuit die functie het gesprek met de predikant aan te gaan… Jouw neiging werd dus ook ingegeven door onkunde voor wat betreft de handdruk. En waarom zou het besef wat de handdruk betekent een te grote verantwoordelijkheid geven? Predikant zijn en/of ouderling zijn is toch een verantwoordelijke functie? En zeker in de Eredienst, waarin alles Heilige Ernst is. Volgens mij kan het geen kwaad als een predikant beseft: na de handdruk is het mijn verantwoordelijkheid om namens God tot de gemeente te spreken en namens de gemeente tot God. Dat zal hem voor hoogmoed bewaren. Zoals het ook kerkenraadsleden voor hoogmoed moet bewaren en voor onbezonnen uitspraken, want ook zij hebben hun gezag van God ontvangen en horen daar uiterst zorgvuldig mee om te gaan. Mutti/Ettje ( E-mail ) · 06-04-’05 15:04 · Reageer op Mutti/Ettje

gravatar for Henk Algra
In reactie op :

Natuurlijk zijn gewoonten nodig en ook goed. Prof. W. ter Horst noemt in zijn boek over christelijke opvoeding de christelijke rituelen (bijbellezen, bidden en kerkgang) zelfs de basis voor de christelijke opvoeding. In dat inprenten uit Deuternonomium zit ook de nadruk, het moet niet eenmalig en zijdelings, maar voortdurend. Maar hoe je dat doet, daar zitten grote verschillen in, het hoeft niet steeds hetzelfde. Wat dat betreft lees ik het inprenten toch anders. Het is wel het steeds vertellen van de boodschap, ‘het rekenschap geven van de hoop die in je leeft’. maar dat kan best in een andere verpakking. Trouwens, als je met je kinderen meegroeit gaat het vanzelf in een andere verpakking.

In je reactie wek je bij mij de indruk dat het aan de mensen zélf ligt als ze zich gaan vervelen. Immers: de herhaling komt van God, de verveling van mensen. Die toonzetting lees ik ook in de kritiek van de ‘nieuwe vrijgemaakten’(Reformanda) op de liturgische veranderingen in de vrijgemaakt-Gereformeerde kerken. Ik zeg: je wekt de indruk, maar ik kan het dus mis hebben. Bedoel je nu met dit citaat dat er in de liturgische traditie niets veranderd moet worden, omdat veranderingen worden ingegeven doordat mensen zich anders gaan vervelen?
Zeker: voor mij zijn veranderingen niet heilig, maar dat wil nog niet zeggen dat niet ook liturgische gewoonten kunnen veranderen. Er zijn ook kerken waar de handdruk geen gewoonte is. Laat de Geest maar eens door die kerkelijke gewoonten waaien, laat jongeren maar eens meedenken, zoek maar eens naar andere vormen, kijk eens in andere kerkelijke tradities. Misschien snappen de oudere gemeenteleden die al 50 jaar in de kerk komen het dan opeens ook weer wat beter. Misschien verkleint dat ook de kans op domme en onkundige ouderlingen….

Henk Algra ( E-mail ) · 06-04-’05 21:51 · Reageer op Henk Algra

gravatar for Mutti/Ettje
In reactie op : Maar waarom het bestaande veranderen, waarom zoeken naar een andere vorm, als het gros van de mensen niet eens weet wat de inhoud is van het bestaande? Dan verander je toch alleen maar om het veranderen? Denk je dat door Opwekkingsliederen te gaan zingen, of door een andere begeleidingsvorm de mensen opeens wel gaan begrijpen dat de collecte meer is dan alleen je wekelijkse bijdragen in een collectezak stoppen (‘t liefst met plasticgeld of bonnetjes, zodat je er ook nog wat van terugkrijgt van de belasting), dat ze dan opeens wel snappen dat het bidden, danken en God loven is met je handen, waarbij je niet tegelijkertijd het laatst nieuws kunt uitwisselen met je buren. En denk je dat door die veranderingen de mensen wel de handdruk voor en na de dienst gaan zien en beleven? En denk je dat door allerlei veranderingen de mensen wel gaan beseffen dat onze Eredienst bedoeld zijn om toegerust te worden voor onze dienst aan de wereld? Denk je dat ze dan wel begrijpen dat de zegen die ze ontvangen van de heenzending bedoeld is om uit te dragen in de wereld, dat elke heenzending de uitzending van Pinksteren is? En dat die zegen niet bedoeld is voor eigen heil en eigen hiernamaals? Inderdaad, laat de Geest maar eens door die kerkelijke gewoonten waaien, zodat de mensen leren verstaan wat er in de Eredienst gebeurt, en wat er bij de Maaltijd des Heren gebeurt. Ik ben er van overtuigd dat het dan echt niet meer nodig is om in elk kerkblad maar weer te moeten smeken om mensen die willen helpen de kerk schoon te maken… om maar iets heel triviaals te noemen. Of om maand na maand weer een oproep te moeten plaatsen of er asjeblieft meer mensen naar het biduurtje willen komen…

Dat de handdruk in andere kerken geen gewoonte is zegt mij niet zoveel, omdat we hier niet over andere kerken hebben, maar over de kerken die in de Gereformeerde traditie staan.

Een tijd geleden stond er in het Friesch Dagblad een aantal over hetzelfde onderwerp als wij waar het hier over hebben, getiteld:
Hoe ver moeten kerken gaan in het willen ‘verkopen’ van het Evangelie?
De valkuil van de boksende dominees
SAKE STOPPELS
In Veenwouden werd in januari een Willem-Alexander en Máxima-dienst
gehouden, even eerder vond in Haren een Harry Potter-kerkdienst plaats.
Kerken leven met een spanningsveld: hoe ver kunnen en moeten ze gaan in de
‘aanpassing’ aan de samenleving?
Misschien meer dan ooit tevoren wordt er in onze tijd door kerken nagedacht
over hoe ze moeten functioneren. Daar is ook alle aanleiding toe, want
vrijwel niets spreekt meer vanzelf.
Kerken zeggen iets eigens in huis te hebben, iets dat – bij wijze van
spreken – bij de buurman niet te vinden is. En dat eigene willen ze meer of
minder bewust ook communiceren. Maar de vraag is hoe je dat doet in een
gehaaste samenleving die houdt van spektakel, nieuwe dingen en snelle
wisselingen. Hoe speel je als kerk in op een samenleving als de onze?
Wanneer kerken proberen te communiceren met hun omgeving, is er altijd een
spanningsveld. Aan de ene kant is het goed om een eigen geluid te laten
horen, aan de andere kant is het goed als dat geluid ook verstaan wordt. In
dat spanningsveld zijn minstens drie posities denkbaar.

Eigen traditie

De eerste is die waarbij het accent volledig ligt op de eigen boodschap en
de eigen traditie. De eigenheid staat centraal. Daar wordt niet op
beknibbeld, ook al betekent dat een zeker isolement. Met name de wat meer
orthodoxe kerken bewandelen deze weg. Kerkdiensten worden niet of nauwelijks
‘opgeleukt’, men blijft de weg van de vaderen bewandelen. Vorm en inhoud
zijn niet onderhevig aan de waan van de dag, men blijft in het oude,
vertrouwde spoor.
Dat kan er toe leiden dat er een kloof ontstaat met de omringende
samenleving. De kerk is dan als een volgeladen schip, maar het kanaal
waarlangs het de omgeving zou kunnen bereiken is vrijwel onbevaarbaar.
Aan de andere is het denkbaar dat er juist wel volop een relatie is met de
omringende samenleving. Hier staat de openheid centraal. Kerken zoeken hier
naar wegen om in contact te komen of te blijven met de moderne samenleving.
Daarbij schuwen ze ook allerlei nieuwe vormen niet. Bij wijze van spreken
ontwikkelen ze een kerkelijke variant van bungee-jumping om de moderne mens
die spektakel zoekt en grenzen wil verleggen te bereiken.

Boksende dominee

Nog niet zo heel lang geleden was er een predikant die de boksring opzocht
om het gevecht aan te gaan met een zeer geoefende bokser. Hij zal er
ongetwijfeld iets mee hebben willen uitdrukken, maar bij mij is vooral de
buitenkant blijven hangen; een boksende dominee. Het gevaar bij deze tweede
variant is dat er wel volop contact is, maar dat er daarin geen eigen
boodschap meer te horen is.
Misschien is die er wel, maar de vorm is dan zo dominant dat de inhoud
verloren gaat. Het kanaal wordt hier voortdurend verbreed en uitgebaggerd,
maar het schip is leeg. De lading is in de loop van de tijd overboord
geslagen of gezet. Met name de wat meer moderne kerken schuwen eigentijdse
vormen niet. Ze spelen in op de actualiteit en verleggen nogal eens allerlei
grenzen. Op zich is dat te waarderen, maar ze lopen daarbij wel het risico
dat ze feitelijk weinig te melden hebben. Wat ze zeggen, zegt de buurman ook
en misschien wel beter. Een eigen geluid ontbreekt.

Een derde variant zoekt een gezonde tussenweg. Hier gaat het om een open
eigenheid of een eigen openheid. Hier leveren kerken zich niet uit, noch aan
de traditie, noch aan de moderniteit. Het is lastig om deze tussenpositie
precies in te vullen. Er is ook niet een precieze inhoud aan te geven, want
het gaat hier meer over spelregels dan over exacte inhoudelijke posities. Ik
volsta daarom met een paar zaken waarvan ik geloof dat ze cruciaal zijn voor
een open eigenheid. Ik noem er drie en alledrie staan ze op gespannen voet
met tendensen in onze samenleving. Maar dat hoort ook bij kerk-zijn. Als die
spanning ontbreekt, dan gaat er ook niets verloren als de kerken verdwijnen.
Want dan waren ze toch alleen maar meer van hetzelfde.
Allereerst zal de kerk nooit kunnen meegaan met de instantcultuur waarin we
momenteel leven. Alles moet snel beschikbaar en toe te passen zijn. Het
foto-ontwikkelproces vind ik in dit opzicht interessant. Vroeger moest je
soms weken wachten op je afdrukken, later werd het een paar dagen, nog weer
later kreeg je de één-uur service en nu heb je de digitale camera, waarbij
je je huis niet meer eens uithoeft om direct een mooie afdruk te maken.
Verwachtingsvol toegroeien naar je foto’s is er niet meer bij. Die
ontwikkeling kenmerkt ons hele samenleving. Alles moet snel. Die snelheid
gaat ons in de genen zitten. Klaar voordat u wacht. Het evangelie zou daarom
ook voor het grijpen moeten liggen.
Maar dat ligt het niet. Integendeel, het vraagt om geduld, concentratie en
toewijding. Het evangelie is een geheimvolle zaak die mensen pas gaandeweg
en enkel met toewijding kunnen gaan verstaan. Iets daarvan mag zichtbaar
zijn in het functioneren van kerken. Daarom is het ook de vraag of drempels
eindeloos verlaagd zouden moeten worden.
Misschien moeten kerken juist wel overgaan tot het verhogen van drempels. Zo
wordt duidelijk dat het evangelie niet voor het grijpen ligt. Het is wel
gratis, maar nooit goedkoop! Die paradox moet zichtbaar zijn in het
functioneren van kerken.
Een tweede punt is dat het duidelijk moet zijn dat het evangelie niet alleen
maar ‘fijn’ is, maar ons ook pijnlijk kan raken. We zijn er in onze tijd
vaak op uit om ergens ‘een kick’ van te krijgen en strelende ervaringen op
te doen. Zo wordt soms ook het evangelie gezocht: valt er wat moois mee te
beleven? Dat valt er zeker, maar het evangelie is ook een heilzame koude
douche. Dan heb ik niet over de klassieke donderpreken, waarbij mensen
verschrompelen, maar over de weerbarstigheid, het diep insnijdende van de
navolging van Jezus Christus. Want het gaat in de kerk bepaald niet over
niks! Kerkverlating is daarom bij wijze van spreken al zo oud als het
evangelie.
Destijds had Jezus er zelf al mee te maken (Johannes 6: 66). Het werd mensen
te gortig, ze gingen terug naar huis, terug naar de lieve vrede. Maar de
verstoring van valse rust hoort wezenlijk bij de gang van het evangelie. De
Bergrede is geen lolletje en bij de profeten in het Oude Testament is het
vaak van dik hout zaagt men planken. Mensen met belangen schrokken ervan.
Iets daarvan moet voelbaar en merkbaar zijn in de kerkelijke gemeente. Het
moet er af en toe knap irritant zijn. Dat stoot af én dat werft.
Weerbarstigheid geeft echtheid aan.

Navolging

Een derde punt tenslotte is het totaalkarakter van de navolging van
Christus. Dat is niet iets dat we er even bij doen, als parttimers, maar het
vraagt om totale toewijding. Het vraagt om een levensontwerp uit één stuk.
Het vraagt ook om plekken waar gesproken wordt over de maandag tot en met de
zaterdag, want juist daar zal het moeten gebeuren.
Er zijn vast nog meer nog meer zaken te noemen, maar als deze drie elementen
te zien zijn in het functioneren van kerken, dan is er toekomst. En dan kan
de vorm ook oneindig variëren. Dan zijn Harry Potterdiensten, WA &
Maximadiensten, dieren in de kerk of een dominee in de boksring op zich
allemaal prima. En een bungeejumpende bisschop kan er ook nog wel bij. Want
het evangelie kan wel tegen een stootje. En de kerk met een open eigenheid
ook wel.
Sake Stoppels is universitair docent gemeenteopbouw en diaconaat aan de
Theologische Faculteit van de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Mij spreekt hierin het meest aan: “Misschien moeten kerken juist wel overgaan tot het verhogen van drempels. Zo wordt duidelijk dat het evangelie niet voor het grijpen ligt. Het is wel gratis, maar nooit goedkoop! Die paradox moet zichtbaar zijn in het functioneren van kerken.”

Wil je mensen bereiken met het Evangelie, dan moet het weer ergens over gáán, en dan moet aan je leven te zien zijn dat jij er voor gaat!

Wie dat niet wil, die moet dan maar gaan! En wij moeten hem/haar dan maar laten gaan. Zoals de vader van de verloren zoon z’n zoon die de wijde wereld in wilde gaan liet gaan. Zonder te soebatten, zonder voor te stellen als we hier thuis nou eens dit of dat veranderen… Nee, hij liet hem gaan, zegt het Evangelie. Maar bleef tegelijkertijd dag in dag uit op de uikijk staan, om hem weer in z’n armen te kunnen sluiten als hij terug zou komen. En hij sloot hem in z’n armen, zonder een enkel verwijt. En de werkelijk verloren zoon was de zoon die gewoon braaf thuis gebleven was. Misschien zitten er in de kerken wel heel veel van die verloren zonen, die gewoon maar braaf thuis blijven, omdat het zo hoort… er op rekenend dat ooit voor hen het gemeste kalf geslacht zal worden, er op rekenend dat door er maar gewoon braaf te zitten, en braaf de Maaltijd des Heren gebruikend, het hiernamaals, als vanzelfsprekend, er voor ze is.

Mutti/Ettje ( E-mail ) · 07-04-’05 13:02 · Reageer op Mutti/Ettje

gravatar for Mutti/Ettje
In reactie op : Ik bedoelde: een tijd geleden stond er in het Friesch Dagblad een artikel ;-) Mutti/Ettje ( E-mail ) · 07-04-’05 13:05 · Reageer op Mutti/Ettje

gravatar for Henk Algra
In reactie op :

Ik ben het helemaal met je eens (of met de tekst van het Friesch Dagblad eens) over die tussenweg. Ik ben nooit iemand geweest die ‘het’ verwachtte van de veranderingen. En al zeker niet van Harry Potter-diensten, van boksende dominees of (onlangs in Noord-Holland) een Elvis-kerkdienst. Van nature houd ik zelfs veel dingen liever hetzelfde, maar daar heb ik teveel mensen op zien vastlopen.
Wat de aandacht voor veranderingen betreft ben ik natuurlijk door-en-door Gereformeerd: Het Woord moet het doen. Daarmee bedoel ik niet het gesproken woord, maar de boodschap van de Bijbel en dat is (ook) gebruik maken van al je zintuigen.

Als de banken uit de kerk zouden moeten dan zou wat mij betreft in de eerste plaats de preekstoel moeten verdwijnen. Er zijn enkele gemeenten die die keuze hebben gemaakt…. En toch schuilt ook daar weer een gevaar in: je moet het belang en het effect van zo’n beslissing niet overdrijven.

Opnieuw zeg ik: ieder mens werkt anders met zijn zintuigen en daar passen dus ook andere vormen bij. We hebben in onze gemeente een mevrouw die iedere zondag ongelooflijk mooie bloemstukken maakt in het kader van het liturgisch bloemschikken (Zie ook de website van de open hof in Alkmaar). Daar zit ook een zeer diepe bedoeling achter. Ik denk dan steeds: wat heeft die mevrouw enorme talenten van God gekregen! Maar dat wil nog niet zeggen dat deze vorm iedereen aan zal spreken. Er moet wel ruimte voor zijn in de kerk: ik zie het als een gave van God die deze zuster heeft gekregen en die ook anderen bemoedigt. Zo had het orgel (hoe enorme fan ik ook ben van het orgel) een veel te dominante plek gekregen. Ik verwacht ook geen fundamentele veranderingen als er uit Opwekking wordt gezongen, maar als gemeenteleden door bepaalde liederen in hun geloof gesterkt worden, dan mag daar ruimte voor zijn. De kerk heeft te vaak en te exclusief bepaalde gaven willen beperken en anderen steeds weer willen benadrukken.

Wat mij opvalt en wat ik betreur is dat de betekenis van bepaalde gewoonten zo snel weg zakt. Ooit heb ik in een vereniging gezeten die om die reden bewust maar 10 jaar zou gaan bestaan, want anders zouden de ideeen vastlopen….

Nieuwe gemeenteleden herinneren je opeens weer aan betekenissen die ik zelf niet meer op die manier heb ervaren. Dat ligt natuurlijk niet in de laatste plaats aan mijzelf.
In mijn eigen vakgebied (orthopedagogiek) heb ik het vaak over ‘geplande variatie’. We weten dat ouders en kinderen zoeken naar structuur, maar als je alles steeds hetzelfde houdt raakt het doel van de structuur op den duur zoek en verstarren mensen. Heel treffend kwam dat tot uiting in de tweede uitzending van document over Godfried Bomans in zijn relatie tot het Rooms-Katholieke geloof. Hij sprak over gestolde traditie. Dan ben je dus als kerk het doel van je boodschap kwijt geraakt. Ook de enorme moeite met veranderingen die veel Gereformeerden hadden (en soms nog hebben) heeft daarmee te maken: het zit in de geschiedenis, veranderingen zijn eng geworden. Het verplaatsen van een orgel is al een reden om uit de kerk weg te lopen. Maar de kernvraag is wat mij betreft niet: wél of niet veranderen? Eigenlijk is dat een volkomen onbelangrijke vraag. Voor mij is het centrale thema dat de christelijke gemeente er in slaagt om in plaats van de vraag: wat is de mens? steeds weer terug te gaan naar de vraag: wie is de mens?

Henk Algra ( E-mail ) · 08-04-’05 11:37 · Reageer op Henk Algra

gravatar for Henk Algra
In reactie op :

Is je kwalificatie van en veroordeling over die ‘hele domme ouderling’ niet te voorbarig? Je kunt immers niet weten wat er in die man om ging? Soms maak je een bepaalde keuze niet op basis van verstandelijke argumenten (wat je weet of wat je geleerd hebt), maar op grond van je emoties. Misschien blokkeerde hij ook wel helemaal. Terugkijkend op zijn persoon kan ik me dat nu ook wel goed voorstellen, hij gaf wel vaker iemand niet de hand als hij met zijn emoties geen kant uit kon.
Als puber kijk je daar anders naar. Het deed me als jong gemeentelid pijn.

Dan dat idee van het de preekstoel op stappen en de dominee de hand geven en de verantwoordelijkheid van hem afnemen. Ik heb eens een preek gehoord waarvan ik dacht dat dat echt niet kon. Na 10 minuten zei de dominee: “Gemeente, wat ik u nu verteld heb is een dwaalleer”. Stel je voor dat ik na 8 minuten de preekstoel op was gelopen en de predikant zijn verantwoordelijkheid af had genomen. Was een mooie misser geweest.
In het geval van de dominee die bepaalde gemeenteleden uitsloot heb ik een dergelijke stap niet gemaakt en hem ook de hand gegeven na afloop. Omdat ik niet vind dat je door de weigering van een hand mag ‘demonstreren’ of je het eens was met de preek. In de consistorie hebben we wel lang over de preek nagepraat. Ook hier was je oordeel over onkunde wel wat snel. Soms handel je nu eenmaal naar bevind van zaken. Verstandelijk denk je het één, maar op grond van andere overwegingen volg je een andere weg. Ook nu nog denk dat ik dat dat de goede weg was.

Opvallend is trouwens dat ik in een boekje over liturgie rond de eredienst las dat niet bij de handdruk de dominee de ‘opdracht’ van de kerkenraad krijgt, maar tijdens het consistoriegebed. De handdruk is dan ‘slechts’ de bevestiging van die verantwoordelijkheid, zichtbaar gemaakt voor de gemeente.

Henk Algra ( E-mail ) · 08-04-’05 15:53 · Reageer op Henk Algra

gravatar for Henk Algra

Ook ik voelde de afstand die Jochum beschrijft bij die Rooms-Katholieke kerkdienst. Ik dacht dat dat kwam doordat ik onvoldoende met de gewoonten bekend ben en omdat ik een buitenstaander ben. Vreemd genoeg voelde ik me enorm thuis bij de kerkdienst van de Nederlands Gereformeerde kerk van Houten (die dienst werd een uur eerder uitgezonden). Gisteren heb ik die dienst opnieuw bekeken en opnieuw werd ik er door geraakt. Het was een dienst met een flink evangelisch tintje, maar ik heb ook evangelische diensten op de TV gezien waardoor ik de put in raakte. Voor mij zat het verschil tussen die laatste twee in het er mogen zijn (Houten) en het moeten (sommige evangelische kerken). Ik denk dat Henny Huisman dat goed aanvoelde in zijn reactie op enerzijds de voorganger van de Berea-gemeente in Amsterdam en anderzijds pastoor Berkhout in Volendam.
Maar ook ‘Mutti’ schrijft dat ze zich in een feestelijke dienst in Utrecht min of meer buitenstaander voelt. En, schrijft ze er bij, daar zit een hele geschiedenis achter. Ook beschadigingen kunnen maken dat je je buitenstaander voelt.

In ‘Veelvormig Vieren’ (over liturgie) schrijft Jan de Jongh dat om liturgie tot leven te wekken 3 elementen nodig zijn:

  • Verbeelding (je iets voor kunnen stellen)
  • Structuur (een raam van liturgisch denken waarbinnen de vormen en de woorden aansluiten bij onze tijd)
  • Verbondenheid (gedeeld door de gemeente, gevoed door de gemeente en dus niet alleen de dominee of een liturgiecommissie, waardoor het niet een ‘zij’, maar een ‘wij’ is).

Als één van die drie elementen niet aanwezig is, mist de gemeente de aansluiting op de liturgische viering. Dan kunnen ook gewone gemeenteleden zich op dat punt een buitenstaander voelen. Bij een TV-kerkdienst ligt dat natuurlijk nog sterker voor de hand, daar ben je in principe echt een buitenstaander. Hoewel, als je je niet veilig voelt in je eigen gemeente, een TV-kerkdienst ook (een tijdje) veiliger aan kan voelen.

Maar het belangrijkste blijft voor mij (en dat ben ik ook met Jochum eens): de gemeente die ook naar buiten treedt. Bij wijze van (s) preken: de preekstoel losschroeven en gewoon eens in het park neerzetten…..

Henk Algra ( E-mail ) · 08-04-’05 16:16 · Reageer op Henk Algra

gravatar for Mutti/Ettje

Herinner me niet geschreven te hebben, en kan het ook nergens vinden, dat ik me een buitenstaander voel bij kerkdiensten. Niet in Utrecht en niet bij andere diensten die ik meemaak. En ‘k kan ook nergens vinden dat ik geschreven heb dat daar een hele geschiedenis achter zit…
Ik heb wel geschreven dat ik me een toeschouwer voel bij kerkdiensten. En dat ik me er bij voorbaat tegen wapen om niet gekwetst te worden door theologie en door theologen.
Ik wil zelfs, heel bewust, een toeschouwer zijn. Omdat ik me niet meer wil identificeren met welk kerkgenootschap dan ook. Tenminste, nu niet. Wat er later nog eens gebeurt, of ik me ooit wel weer eens ergens thuis zal gaan voelen en me zal aansluiten, dat ligt in de toekomst verborgen.

En verder laat ik deze discussie nu maar rusten.

Mutti/Ettje ( E-mail ) · 08-04-’05 18:21 · Reageer op Mutti/Ettje

gravatar for Henk Algra

Inderdaad schreef je toeschouwer. Ik heb je niet letterlijk geciteerd, waarvoor excuses. In mijn beleving ligt de gevoelswaarde van toeschouwer (in de context van het je willen wapenen tegen theologie en theologen) en buitenstaander dicht bij elkaar. Kennelijk heb je dat zo niet bedoeld. Daarom trek ik dit citaat in.

Henk Algra ( E-mail ) · 08-04-’05 21:38 · Reageer op Henk Algra

gravatar for Gert Jan

Over veranderingen gesproken: Frankwatching schrijft over CatholicInsider .
Grappige inside-joke (die Frank – en ongetwijfeld velen met hem – dan ook ontgaat) is de naam van Rodericks kerkelijke multimedia organisatie ‘Rorate’. De naam wordt uitgelegd als ‘Roman Catholic Radio, Television & Internet’, maar is uiteraard direct gelinkt aan zondag Rorate, de vierde adventszondag. Op die dag staat Jesaja 45:8 centraal:

Hemel, laat gerechtigheid neerregenen,
laat haar neerstromen uit de wolken,
en laat de aarde zich openen.
Laten hemel en aarde redding voortbrengen
en ook het recht doen ontspruiten.
Ik, de HEER, heb dit alles geschapen.

(In de Vulgaat: Rorate, caeli…)

Wat dan weer een hele passende tekst is als motto voor een multimediale club: radiosignalen uit de ether, internetkabels in de grond…

Gert Jan (URL) · 09-04-’05 17:24 · Reageer op Gert Jan

gravatar for Henk Algra
In reactie op :

Ik heb nu al 3 keer de tweede uitzending van Document met Godfried Bomans bekeken. Die uitzending heeft me diep geraakt. De uitspraken van Bomans zijn heel herkenbaar in het kader van dit thema. Hij gaat op bezoek in Rome en in Jeruzalem en Bethlehem, maar hij kan er niet de diepe wortels van het christelijk geloof vinden. In Jezus ziet hij een fontein van levend water, die de kerk van de eerste eeuwen heeft bezield en krahctig gemaakt. De massieve barokke kerkgebouwen en de versteende liturgie in Rome en de commercie in Bethlehem zijn voor hem symbolen van een fontein waarvan de bron niet meer herkenbaar is. En dan opeens, zegt Bomans, komt het antwoord uit een onverwachte hoek. Een missiepater die 30 jaar lang op Borneo heeft gewerkt, gewond is geraakt, een gewoon mens is gebleven. Zo lang die gewone mensen er nog zijn als levende voorbeelden, heeft aldus Bomans, de kerk nog steeds volop kansen.
Vanavond ga ik de video nog een keer bekijken.

Henk Algra ( E-mail ) · 12-04-’05 19:45 · Reageer op Henk Algra



Verder lezen?

Klik op een van onderstaande 'tags' (indien aanwezig) om snel andere artikelen over dat onderwerp op KolesQueeste te vinden.


Gebruik de interne zoekmachine om KolesQueeste te doorzoeken:


Gebruik Google om KolesQueeste of de rest van het Internet te doorzoeken:

Reageer

Word even een reisgenoot en geef uw reactie:

(optioneel veld)
(optioneel veld)
Geautomatiseerde spam is een plaag, beantwoord daarom deze simpele vraag.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.

P.S. Wil je een eigen plaatje naast je reactie? Registreer je emailadres dan op Gravatar.com!