Psalmen voor nu (I)

Donderdag 09 Juni 2005 om 11:18

In de komende maanden vindt u op KQ elke week een psalm. Sinds 2002 is een team van grondtekstdeskundigen, berijmers en componisten druk in de weer met het project 'Psalmen voor nu'. Hun doel is de psalmen te berijmen 'in eigentijds Nederlands, op nieuwe melodieën in de traditie van de lichte muziek van de afgelopen halve eeuw'.

In eerste instantie stond ik licht sceptisch tegenover dit initiatief. De psalmen hebben de eeuwen getrotseerd en zijn nog springlevend, terwijl het merendeel van de moderne popmuziek na een paar jaar hopeloos gedateerd is. Zouden die twee elkaar verdragen?

Drie weken geleden schoof ik de CD in de speler, een uur later verhuisde hij naar de autoradio en sindsdien is hij er niet meer uit geweest. De psalmteksten klinken fris en beeldend als nooit te voren, de variatie in muziekstijlen is verrassend veelzijdig en de melodieën zetten zich na een paar maal beluisteren muurvast in je hoofd. Sinds een paar weken worden hier in huis weer psalmen gezongen, samen met elkaar of zomaar voor je uit neuriënd, af en toe een strofe zingend. De teksten moeten nog wat inslijten, maar de nieuwe muzikale jas zit heerlijk.

Vandaag de eerste, een buitenbeentje; de psalm der psalmen in het Fries.
I
De Hear is myn hoeder, en ik bin syn skiep,
haw nearne tekoart oan: hy soarget foar alles.
Hy wit wêr't it gêrs groeit, en hy lit my rinne
nei ronfelleas wetter, dêr jou ik my del.
Ik doar him te folgjen, de paden bin' feilich
lykas hy foarsein hat, want hy wit wêrhinne.
Al rint ek it paad lâns in kleau yn it tsjuster,
jo stôk is myn treast, Hear, Jo bin' neisteby.

II
Ik fyn oan jo tafel in plak mei myn namme
en sjoch foar it finster oergeunstige minsken.
Jo skinke my yn, en Jo jou' my te iten.
Ik krij folle mear as ea hope of tocht.
Ik wit fan jo goedens, op Jo kin ik bouwe.
Ik fiel alle leafde dy't Jo oan my jouwe.
Ik wit fan in plak mei jo rêst yn myn wrâld, want
ik wit wêr't jo hûs stiet. Ik kom wol teplak.

Berijming: Menno van der Beek
Vertaling: Rien van den Berg
Melodie: Sergej Visser

Een paar vertrouwde beelden spingen naar voren. In het pastorale eerste deel; 'Hij weet waar het gras groeit... rimpelloos water... pad langs een kloof in het duister... U bent dichtbij.' Het tweede deel begint echter verrassend: 'Ik vind aan uw tafel een plaats met mijn naam'. De Nieuwe Bijbelvertaling zegt daar: 'U nodigt mij aan tafel', terwijl Rien's vertaling het beeld oproept van een gast die tot zijn verrassing ontdekt dat de gastheer hem verwacht. Ook de tweede regel, 'en zie voor het venster afgunstige mensen' heeft voor mij een andere lading dan de vijanden waar andere vertalingen over spreken. Het slot is ijzersterk: 'Ik weet waar je huis staat. Ik kom er wel.' Als kind zeg je dat tegen je vriendje: ik weet waar je huis staat. Ik weet waar jouw huis woont! En dat 'Ik kom wel teplak' heeft in het Fries dezelfde connotaties als 'Ik kom er wel' in het Nederlands; je kunt het gebruiken om aan te geven dat je weet hoe op een bepaalde plaats te geraken, maar ook om aan te geven dat het helemaal goed gaat komen met iemands leven. 'Piet? Nou, die komt er wel!'.

Geruststellend, vertroostend van begin tot eind.

De melodie die Sergej Visser voor deze psalm schreef past als een handschoen. De relatief eenvoudige melodische patronen (steeds eerst een grotere sprong, gevolgd door afwisselend stijgende en dalende loopjes van secunden) creëren een ontspannen, 'laid back' atmosfeer. De prachtige uitvoering van Lydia Wever maakt het 'af'.


Naar de voorpagina | E-mail GJ | vijf reacties
Gebruikte Tags: , ,

Reisgenoten

gravatar for Mutti

Vaag staat me bij dat we deze Psalm, in deze vertaling, al eens bediscusieerd hebben:-)
Vooral dat: ik ben zijn schaap, staat mij heel erg tegen… Geeft een gevoel van grote afstand tot God, de Herder.
Ik kom wel teplak betekent zoiets als: het komt goed met mij, hoe dan ook!
Wel mooi vind ik: aan tafel gaan bij de Heer, waar je naam al bij je plaats…

Dit is de vertaling van Huub Oosterhuis. Ook mooi vind ik.

Mijn Herder, Gij alleen,
het zal mij nooit aan iets ontbreken.
Gij brengt mij in een oase van groen,
daar strek ik mij uit aan de rand van het water,
daar is het goed rusten.

Ik kom weer tot leven,
dan trekken wij verder, vertrouwde wegen,
Gij voor mij uit, – want trouw is uw naam. –

Al moet ik het duister in van de dood,
ik ben niet angstig, Gij zijt toch bij me,
onder uw hoede durf ik het aan.

Gij nodigt mij aan uw eigen tafel,
en allen die tegen mij zijn,
moeten aanzien: dat Gij mij bedient,
dat Gij mij zalft, mijn huid en haren,
dat Gij mijn beker vult tot de rand.

Overal komen geluk en genade
mij tegemoet mijn levenlang,
en altijd kom ik terug in de vrede van uw huis,
tot in lengte van dagen.

Heel mooi geeft Huub Oosterhuis in deze laatste strofe aan:
dat je ook wel eens niet de vrede ervaart.
Maar je komt er wel altijd weer in terug, in dat huis van vrede.

Leuk initiatief trouwens, elke week een Psalm.
Ik zal, parallel aan jouw weblog, op de mijne de interpretatie van Hans Bouma zetten.

Mutti ( E-mail ) (URL) · 11-06-’05 12:48 · Reageer op Mutti

gravatar for Henk Algra

Goed initiatief, rond die Psalmen.
Ze dreigen wel eens ondergewaardeerd te worden.
Maar waar vind je nu zo goed en zo mooi de hoogtepunten én de dieptepunten van het leven verwoord?
Goed om er ook nieuwe vormen en woorden voor te zoeken, die soms opnieuw aan kunnen spreken.
De afgelopen weken maakten we in de USA 4 keer een kerkdienst mee, in 4 verschillende orthodoxe gemeenten. Vier stevige en bemoedigende preken, maar geen enkele keer werd er een psalm gezongen…..
Morgen is het dus weer hoog tijd om psalmen te zingen in de kerk….

Henk Algra ( E-mail ) · 18-06-’05 10:02 · Reageer op Henk Algra

gravatar for Jan Willem Smaalwater

Ik ken deze nieuwe psalmen, de CD is me lief, en de hoop die zowieso uit zo een prohject spreekt is me veel waard. De mevrouw hierboven, die in haar eigen veilige beelden wil blijven wonen alle zegen en rust gewenst, maar we moeten verder met de wereld, en als we het gerucht van God gaande willen houden, moeten er nieuwe woorden gevonden worden. Mij sprak “en ik zal zijn schaap zijn” juist bijzonder aan: vergeet niet, dat het beeld, vn een schaap, achter de herder aan, het beeld is, dat david voor ogen had toen hij 23 schreef. En wij waren dat vergeten.. Maar als het opnieuw gezegd wordt, kan men het weer zien: kwetsbare, niet al te slimme dieren, achter de herder met de grote warme handen aan. Verplicht meezingen, dus

JWS

Jan Willem Smaalwater ( E-mail ) · 19-08-’05 22:27 · Reageer op Jan Willem Smaalwater

gravatar for Mutti

Teruggekomen van vakantie las ik bovenstaande reactie.
Ook wij hebben de CD, en vele malen beluisterd inmiddels.
Maar voor ons, mijn man en mij, nodigt het niet uit tot meezingen.
Reden: de melodieën, die voor ons nergens de gevoelens, emoties ruimte geven, die er in veel psalmen zit. ‘t Is allemaal dezelfde dreun! Hoogtepunten en dieptepunten ontbreken.
Maar goed, smaken verschillen, en dat mag. Al is men daar in de kerk niet mee groot geworden, dat er verschil van beleven mag zijn:-(
En veilige beelden…?? Als er iets is waar ik geen behoefte meer aan heb, dan zijn het die zogenaamde veilige beelden van het kerkgeloof.

Mutti ( E-mail ) (URL) · 26-08-’05 12:59 · Reageer op Mutti

gravatar for Job

Bedankt voor deze exegese :)
Hier in Zeeland komt de schijf ook zeer moeizaam meer uit de cd-speler in de auto. Sommige vocalen op de cd spreken me uiteraard meer aan dan anderen. Ook sommige arrangementen, maar dat is vaak zo met (compilatie-)cd’s.

Ik ben blij dat er mensen de moeite hebben genomen om hun ‘song-writing skills’ en hun creatieve en muzikale vaardigheden aan te wenden tot deze reeks nieuwe berijmingen en song-arrangementen. Dat ze daarbij zorgvuldig en respectvol met de bronteksten zijn omgesprongen vind ik extra hoopgevend. Ik kom NIET uit een achtergrond waar vaak psalmen werden gezongen (pinkstergemeente) en ik moest het altijd doen met veel te persoonlijke liederen van overgave waar ik niet altijd aan toe was. Zeker gezien mijn vragen en twijfels. Ik vond dat daar toch vaak wat krampachtig en soms zelfs veroordelend op werd gereageerd.

Gelukkig was David wel gewoon een mens en geen Gristen2.0 die alle twijfels, onbegrip etc. was ontstegen. Hij bood met zijn teksten aanknopingspunten voor diepere zielenroerselen van de mens en hield daarbij altijd God’s almacht in ere.

Job · 29-01-’13 15:56 · Reageer op Job



Verder lezen?

Klik op een van onderstaande 'tags' (indien aanwezig) om snel andere artikelen over dat onderwerp op KolesQueeste te vinden.

Gebruikte Tags: , ,

Gebruik de interne zoekmachine om KolesQueeste te doorzoeken:


Gebruik Google om KolesQueeste of de rest van het Internet te doorzoeken:

Reageer

Word even een reisgenoot en geef uw reactie:

(optioneel veld)
(optioneel veld)
Geautomatiseerde spam is een plaag, beantwoord daarom deze simpele vraag.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.

P.S. Wil je een eigen plaatje naast je reactie? Registreer je emailadres dan op Gravatar.com!