Het hart van aanbidding

Woensdag 16 November 2005 om 16:36

Ook Leen la Rivière maakt zich zorgen over de hedendaagse kerkmuziek. Te weinig diepgang, theologisch erg dun, muzikaal te mager. Het zijn bekende geluiden: overal waar in evangelische kring kinderen met het badwater zijn weggegooid hoor je vergelijkbare bedenkingen. Van een afstandje bekeken is het een mooie slingerbeweging. Actie is reactie, de strenge versobering en zware focus op tekst in de reformatorische tradities leidt uiteindelijk tot teveel toeters en bellen en inhoudelijke armoede bij de kerken die daar vanaf proberen te bewegen - en dan zwaaien we weer terug naar de andere kant. Matt Redman schreef er een indringend lied over, en verhaalt in een van zijn boeken over het proces dat aan de totstandkoming van dat lied vooraf ging: hoe de predikant op een dag al die prachtige, professionele aanbiddingsmuziek de kerk uit smeet om de gemeente weer terug te laten keren tot het hart van de aanbidding: de dienst aan God zelf. ´When you come through the doors of the church on Sunday, what are you bringing as your offering to God? What are you going to sacrifice today?´ De geestelijke groei resulteerde uiteindelijk in nog veel mooiere, betere aanbiddingsliederen - zoals 'Blessed be your name', een schitterend lied, geschreven in de dagen na de aanval op het WTC, dat tussen een lofpsalm en een klaaglied in hangt. Het is een van mijn favorieten geworden, ik heb er zelfs een ringtone van gemaakt ;-)

Gisteravond hebben we in de Jeruzalemkerk een workshop 'muziek in de liturgie' van Kees van Setten meegemaakt. Kees is theoloog en begenadigd musicus: hij verzorgde de eindredactie voor de Evangelische Liedbundel, schreef verschillende Opwekkingsliederen en werkt mee aan de Psalmen voor Nu. Een inspirerende avond, waarbij de muzikale schat van de kerk op aanstekelijke wijze werd geschikt tot een kleurrijk en gevarieerd boeket. Joodse nigun, Geneefse psalmen, oude hymnes, oude en nieuwe liedboekliederen, liederen uit Taizé, opwekkingsliederen - alles kwam aan bod. Psalm 149 klonk in het originele tempo van de Geneefse melodie met begeleiding van piano, djembé en tamboerijn niet stoffig en futloos maar juist krachtig en vitaal, en de gemeente bleek door zachter te zingen veel meer van de tekst mee te maken. Op zich niets nieuws, tijdens mijn conservatoriumstudie benaderde mijn docent contrapunt, Henk Waardenburg, kerkmuziek op vergelijkbare wijze.

Toch heb ik ook iets geleerd: Kees van Setten liet overtuigend zien hoe in onze traditie de linker (tekst, ratio) en rechter (kunst, emotie) hersenhelften vaak apart en exclusief worden aangesproken, terwijl een vorm die aan beide kanten appelleert zijn inhoud veel sterker kan overbrengen. Als voorbeeld liet hij een bijbelgedeelte voorlezen, om vervolgens hetzelfde gedeelte nogmaals te laten lezen maar dan onder begeleiding van pianospel waarin de tekst muzikaal werd verbeeld. Voorlezen werd declameren, toehoren werd ondergaan. En de boodschap van de tekst kwam tweemaal zo duidelijk door. Ergo: niet alleen de rechterhelft aanspreken (voor het gemak duid ik dat zwaar generaliserend even aan als 'de evangelischen', met nadruk op de beleving en lichtgewicht, ééndimensionale liedteksten), evenmin alleen de linkerhelft (zeg maar de reformatorischen, met nadruk op de preek en hecht doorwrochte dubbellaags liedteksten vol kruisverbanden), maar kritisch selecteren en proberen zoveel mogelijk de linker- én de rechterhelft aan te spreken.

Psalmzingen? Prachtig, maar speel dan geen recht-toe-recht-aan akkoordenblokken op het orgel, maar kies voor een subtiele begeleiding met dynamische verschillen en ritmische accenten die de tekst helpen overkomen. Dat hoeft ook niet per sé op het orgel! Kies eens voor piano en cello, zing in wisselzang, laat een couplet solo zingen. Taizé liederen? Très bien, maar zorg voor variatie in de begeleiding door per couplet (of herhaling) wisselende melodieinstrumenten te gebruiken. Opwekking? Of course, maar kies ze zorgvuldig uit en combineer ze zonodig met een psalm of lied in dezelfde toonsoort dat de tekst kan versterken, door bijvoorbeeld het opwekkingslied tussen twee coupletten van de psalm in te zingen - aaneensluitend, uiteraard.

De bottomline: niet muziekstijlen uitsluiten, maar verstandig experimenteren en smaakvol combineren.

Naar de voorpagina | E-mail GJ | drie reacties
Gebruikte Tags: , , ,

Reisgenoten

gravatar for Dirk Jan

Ik ben het van harte eens met je pleidooi. Meer aandacht voor zang en de muzikale begeleiding in de EREdienst. Leen La Rivière schreef eind jaren tachtig daar al een prachtig boek over: Bijbelse visie op muziek. Geweldig, hoe hij daarin de lijnen trok van het Oude Testament naar nu. De tempelzangers waren vrijgesteld van andere dienst (1 Kron. 9,33) – wat zou dat voor de aanbiddings(zang)leiding in onze kerken kunnen betekenen? Durven wij daar meer energie in te stoppen en geld aan te besteden? Ter meerdere eer en glorie van Hem die onze adem schiep…

Dirk Jan ( E-mail ) (URL) · 16-11-’05 19:39 · Reageer op Dirk Jan

gravatar for Pelle

Dat ‘Blessed be Your Name’ is inderdaad een erg mooi lied. De Newsboys zongen het – samen met de bijna 10.000 bezoekers – afgelopen jaar ook op Flevo. Erg indrukwekkend om te zien hoe zo’n grote uitzinnige jonge menigte, opeens zo eerbiedig mee ging zingen.

Pelle ( E-mail ) (URL) · 17-11-’05 09:41 · Reageer op Pelle

gravatar for Mutti/Ettje

Een korte opmerking.
De hier genoemde liederen, als erg mooi, zijn in het Engels.
Wat velen vergeten is: dat er nog steeds een hele generatie kerkgangers is voor wie het Engels een vreemde taal is, waardoor ze deze liederen niet zó uit hun hart kunnen zingen als een lied in het Nederlands.
De taal van je hart heeft als voertuig je moedertaal.
Ik merk dat zelf soms nog als ik een psalm of gezang in het Gronings lees. Soms raakt me dat dieper dan in het Nederlands.
Zoals Psalm 149 Halleluja, loat nije klanken klinken, om God, de HEER, te danken, loat Israël zien Schepper priezen, zien Keunenk eer bewiezen. Volk van God, pries Hom mit mekoar, speul joen laid en dou mit ien t koor, zing mit meziek joen hoogste laid, pries Hom ien aiweghaid.

Of psalm 116 God heb ik laif, omdat mien traauwe HEER, heurt noar mien stem, mien beden en mien kloagen. Doarom blief ik mien leven laank Hom vroagen, roup ik Hom aan en zuik Hom hailtied weer.

Meer is er te vinden op:
http://www.liudger.org/gn/index.html

Mutti/Ettje ( E-mail ) (URL) · 17-11-’05 14:27 · Reageer op Mutti/Ettje



Verder lezen?

Klik op een van onderstaande 'tags' (indien aanwezig) om snel andere artikelen over dat onderwerp op KolesQueeste te vinden.

Gebruikte Tags: , , ,

Gebruik de interne zoekmachine om KolesQueeste te doorzoeken:


Gebruik Google om KolesQueeste of de rest van het Internet te doorzoeken:

Reageer

Word even een reisgenoot en geef uw reactie:

(optioneel veld)
(optioneel veld)
Geautomatiseerde spam is een plaag, beantwoord daarom deze simpele vraag.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.

P.S. Wil je een eigen plaatje naast je reactie? Registreer je emailadres dan op Gravatar.com!