Straatpastoraat: Presentie onder dak- en thuislozen

Zondag 16 November 2008 om 14:56

Vanmorgen is Melia bevestigd als derde straatpastor namens de Jeruzalemkerk. Voor mij persoonlijk een groot feest - maar ik kan me voorstellen dat u geen idee hebt waar dit over gaat. Daarom een korte uitleg wie dat zijn, straatpastores, en wat ze doen.

Wieke, Bart en Melia zijn onze straatpastores. Ze worden ondersteund door de gemeente: met gebed, door de inzet van vrijwilligers en met de financiën die hun werk mogelijk maken. Leuk detail: alle drie zijn ze geen lid van de Jeruzalemkerk maar meelevend lid in een PKN-gemeente. Oecumene in de praktijk, zonder dat daar verder woorden aan worden vuilgemaakt.

Melia werkt als vrijwilligster maar werd toch bevestigd en ingezegend als derde straatpastor omdat, zoals Mark dat verwoorde, het goed en mooi is, en om te voorkomen dat waar ook maar de schijn zou ontstaan dat zo'n taak een soort particuliere hobby is, en deze wezenlijke taak van de Christelijke kerk in een officieel verband te zetten, en Melia publiek te bevestigen als straatpastor en ook de zegen van God te mogen meegeven.

Download bevestiging_melia.mp3.

"bevestiging melia" speelt.



De straatpastores willen er zijn voor heel de mens, en hopen helend aanwezig te zijn: heel hangt samen met heil. De straatpastores willen aanwezig, present zijn in de leefwereld van dak- en thuislozen. In die presentie klinkt de echo van de naam van God: Ik ben die Ik ben, of: Ik ben erbij.

Wat betekent dat in de praktijk?

Elke week is een van de straatpastores aanwezig in Hostel De Hoek. Ze drinken koffie met bewoners en leven mee met hun wel en wee. Als een bewoner jarig is geweest, krijgt hij of zij namens het pastoraat een cadeautje. Dat wordt gewaardeerd: het doet mensen goed dat er aan hun verjaardag gedacht wordt. Verder proberen ze bewoners die in het ziekenhuis liggen op te zoeken. Wieke schrijft:

De vele ziekenhuisbezoeken maakten het wat de Hoek betreft tot een bijzonder jaar. Bewoners die in het ziekenhuis lagen waren bij het bezoek bijzonder openhartig – met name diegenen die het net gehaald hadden. Regelmatig kreeg ik van mensen te horen dat God hun leven had behoed.

(...)Deze grenservaringen brachten mensen naar mijn idee tot de kern van hun bestaan – en maakten een diepe drang tot leven zichtbaar. Eén man maakte serieus werk van het stoppen met drinken, een ander werkte na de opname des te gemotiveerder aan een traject om door te verhuizen naar een meer zelfstandig bestaan buiten de hostel.

(...) In de stilteruimte besteden we aandacht aan de kleur van de seizoenen en de feesten van het kerkelijk jaar. Er liggen tijdschriften die mensen kunnen meenemen en er zijn boeken die ze kunnen lenen. Verder ligt er altijd een opengeslagen bijbel, en een voorbedenboek. Af en toe schrijven bewoners hier een gebed of kreet in. We nemen ze mee in onze gebeden. Ook schrijven we zelf regelmatig voorbeden voor het hostel, de bewoners en het team in het boek.

(...) Het aantal personen dat de vieringen in Adelante 1 bezoekt is klein, variërend van vijf personen tot één persoon. Omdat de vieringen in de woonkamer zijn, zijn er wel de zgn. ‘bankzitters’, mensen die niet actief meedoen met de viering, maar wel in de woonkamer blijven zitten tijdens de viering (de vieringen worden aan een grote tafel in de woonkamer gehouden).

Het Huis van Gebed verstrekt elke maandagochtend, behalve in juli en augustus, garantstellingen voor de nachtopvang in Utrecht. Zo'n garantstelling betekent een droge, warme slaapplaats en een ontbijt. Daarbij kunnen mensen aanlopen voor koffie, thee en iets lekkers, voor een gesprek of gebed. Er is altijd een medewerker van het Huis van Gebed aanwezig, meestal een psychiatrisch verpleegkundige van het Leger des Heils, een voormalig straatadvocaat en Bart, Wieke of Melia.

Niet verslaafde dak- en thuislozen kunnen elke dag in het Catharijnehuis terecht voor koffie, thee, soep en brood, om te douchen, kleding te ruilen en spelletjes te doen. In het Catharijnehuis hebben het maatschappelijk werk, verpleegkundigen en een arts regelmatig spreekuur. De straatpastores zijn hier regelmatig aanwezig. Wieke probeert er elke maandagochtend te zijn. Bart kookt er één keer in de twee weken voor twaalf personen en onderhoudt zo contact met de bezoekers. Met mensen die ze hier leren kennen spreken ze, wanneer daar behoefte aan is, af op een rustige plek in de stad (vaak in het theehuis van de Domkerk) om mensen in de gelegenheid te stellen buiten de onrust van het daklozencircuit eens door te praten over wat hen bezighoudt.

Dan is er nog het bezoekwerk. Op straat, in Adelante, in het ziekenhuis, in de gevangenis - of thuis, want het beleid van de gemeente Utrecht is er op gericht iedereen een dak boven het hoofd te geven. Wieke:

Voor mensen die op straat geleefd hebben is de overstap naar eigen woonruimte, zelfstandig of in een instelling, groot. Waren ze op straat vrijwel nooit alleen, in hun eigen woonruimte zijn ze dat ineens wel. Sociale contacten van voor de straattijd zijn verwaterd of niet meer aanwezig – contact onderhouden met mensen die nog op straat leven doen ze vaak liever niet.

Het is ook spannend: in de rust en stilte komt er van alles boven drijven: oud zeer en allerlei vragen en twijfels: kan ik dit wel, op mezelf wonen? Met wie ga ik nu contacten aan? En hoe doe ik dat? Vaak moet ook het huis nog ingericht worden, en heeft men nauwelijks middelen om dat te doen. Ook is het wennen aan het alles zelf moeten doen: voor eten zorgen, de boel schoonhouden enz.

Het kan voor mensen geruststellend zijn nog een tijdje contact te houden met iemand waarmee ze hun lief en leed wat kunnen delen, en die in deze spannende tijd een eindje met ze op kan lopen en met ze mee kan denken over het 'hoe nu verder?'.

Maar als je dan een woning krijgt toegewezen, kom je van de kou van een plantsoenbankje in de kou van een betonnen vloer. Er komt heel wat bij kijken als je vanuit het niets (want de meeste dak- en thuislozen bezitten niet meer dan ze mee kunnen nemen in een plastic tas of boodschappenkarretje) opeens in een appartementje belandt. Om dat probleem te tackelen heeft de Jeruzalemkerk sinds enkele jaren een meubelproject, gecoördineerd door Wim. Het meubelproject beschikt over een grote opslagplaats waar inboedels en afgedankte meubelen worden opgeslagen, die vervolgens worden gebruikt om voormalig dak- en thuislozen te helpen bij de inrichting van hun woning. De straatpastores komen samen met mensen die interesse hebben kijken naar de meubels:

De door hen uitgezochte meubels worden dan bij hen langs gebracht wanneer ze geen eigen vervoer hebben. Anders kunnen ze ze zelf meenemen. Zo leggen we meer verantwoordelijkheid bij de mensen zelf, en kunnen ze zelf kiezen. Het meubelproject is goed bekend bij mensen op straat en bij instanties. Het is opvallend dat mensen soms een jaar nadat ze met ons gesproken hebben bij ons terugkomen omdat ze graag gebruik maken van het aanbod van het meubelproject.

Het meubelproject blijft een goede praktische aanvulling op het toch wat abstracte werk van het pastoraat. Mensen worden zo daadwerkelijk geholpen in het opbouwen van een thuis: een plek waar je tot rust kan komen, waar je jezelf kunt zijn, en een plek waar je mensen kunt ontvangen.

Andries Baart formuleert in zijn boek ‘Een theorie van Presentie’ waar mensen echt naar op zoek zijn:

  • aandachtige betrokkenheid, troost, trouwe nabijheid tegen eenzaamheid,

  • gesprekken over hun leven, omdat ze zin en richting ontberen,

  • een getuige voor hun lief, leed en trots, omdat het anders niet bestaat,

  • erkenning, bevestiging, eigenwaarde, omdat ze elders overbodig zijn,

  • een mogelijkheid om gehoord te worden, verhalen te mogen vertellen, een geschiedenis te mogen hebben, omdat hun eigen identiteit weg is,

  • iemand met tijd en plek voor hen, die hen durft aan te raken, omdat ze vaak in de kou staan,

  • een relatie die lijkt op broeder-, zuster- en vriendschap, omdat deze essentiële relaties vaak verbroken zijn,

  • iemand die het met hen kan uithouden bij de onberekenbaarheid en eindigheid van het bestaan, omdat de meesten weggaan of willen oplossen.

Download de verkondiging over Mattheüs 7 vs 12 Download de verkondiging over Mattheüs 7 vs 12

Naar de voorpagina | E-mail Gert Jan | drie reacties
Gebruikte Tags: , , ,

Reisgenoten

gravatar for DJ

Schitterend project. Fijn, dat je er wat over verteld hebt!

DJ ( E-mail ) (URL) · 16-11-’08 17:08 · Reageer op DJ

gravatar for Jan Wolsheimer

Geweldig! Vanuit onze gebedswinkel in Woerden heb ik de laatste tijd nogal eens te maken met Oost-Europese daklozen. Utrecht heeft bijzonder goede mogelijkheden voor noodopvang etc. Mooie naam ook: straatpastor.

Jan Wolsheimer ( E-mail ) (URL) · 17-11-’08 13:13 · Reageer op Jan Wolsheimer

gravatar for Paul Abspoel

Kijk, daar word ik nou blij van! Mooi initiatief!
Ik las onlangs nog over street pastors in Londen – http://www.streetpastors.co.uk/ – ook voor jongeren die (soms laveloos) van straat geplukt en thuis gebracht worden.
Ik woon zelf in Hoofddorp, Haarlemmermeer, en ontdekte onlangs dat hier – in dit brave polderdorp – ook een paar daklozen zijn. Heb er twee gesproken, maar er zouden er op het voormalige Floriadeterrein nog meer zijn.
Ik voeg Kole’s Queeste graag aan mijn blog list toe – kwam hier via het blog van bovenstaande commenter…
Groet!

Paul Abspoel ( E-mail ) (URL) · 24-11-’08 15:18 · Reageer op Paul Abspoel



Verder lezen?

Klik op een van onderstaande 'tags' (indien aanwezig) om snel andere artikelen over dat onderwerp op KolesQueeste te vinden.

Gebruikte Tags: , , ,

Gebruik de interne zoekmachine om KolesQueeste te doorzoeken:


Gebruik Google om KolesQueeste of de rest van het Internet te doorzoeken:

Reageer

Word even een reisgenoot en geef uw reactie:

(optioneel veld)
(optioneel veld)
Geautomatiseerde spam is een plaag, beantwoord daarom deze simpele vraag.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.

P.S. Wil je een eigen plaatje naast je reactie? Registreer je emailadres dan op Gravatar.com!