Waarom het een slim idee is je Facebook account te deleten

Woensdag 12 Mei 2010 om 09:47

Soms gaan ontwikkelingen zo langzaam dat je ze niet merkt. Een populair voorbeeld is de kikker die in een pan met koud water langzaam wordt opgewarmd. Het dier blijft rustig zitten terwijl de temperatuur stijgt, tot hij gekookt is. Zou je het arme beestje plotseling in een pan heet water hebben gezet dan was hij eruit gesprongen, maar door de geleidelijkheid merkt hij het gevaar niet. Het is een kwestie van perceptie.

Facebook heeft in de afgelopen vijf jaar zijn privacybeleid sluipenderwijs aangepast en verregaande koppelingen met andere systemen gelegd, waarbij vooral het laatste jaar grote sprongen zijn gemaakt. Nu zul je zeggen: dat is dus niet geleidelijk... maar op het Internet vliegt de tijd. Het geheugen van de gemiddelde internetter omvat slechts enkele maanden en 2009 is 'ancient history'. Opnieuw, een kwestie van perceptie.

De grote gevaren van Facebook in een paar steekwoorden: privacy, overgeërfd vertrouwen, open graph, social hub. Prachtige concepten, maar bij Facebook stuk voor stuk wolven in schaapskleren.

Privacy

De Electronic Frontier Foundation heeft de wijzigingen in Facebooks privacybeleid keurig op een rijtje gezet: van 'alles is privé, tenzij jij het vrijgeeft voor publicatie' naar 'alles is publiek, tenzij jij het afschermt'. Voor Facebook is privacy naar eigen zeggen een gepasseerd station. Facebook won ooit het vertrouwen van de gebruikers door ze goede bescherming te bieden en een set duidelijk gereedschap aan te reiken waarmee je zelf kon beheren wie van je vrienden wat zag. Daarna is het bedrijf ongevraagd en vrijwel ongemerkt 180 graden gedraaid: alles staat nu open tenzij jij het dicht zet. Dat is in het belang van Facebook, want hoe meer gegevens jij deelt, hoe beter ze verbanden kunnen leggen en advertenties kunnen targeten. De manier waarop je dingen kunt afschermen is daarom zó complex gemaakt (en moedwillig ver weg verstopt) dat je wel erg vasthoudend moet zijn om je door die rijstebrijberg heen te worstelen. En het lastigste is: ook al zeg jij dat iets alléén voor je vrienden bestemd is, dan delen je vrienden dat ongewild - en waarschijnlijk zelfs zonder dat ze dat weten - alsnog met de wereld. Dat noem ik, bij gebrek aan een betere term, overgeërfd vertrouwen of inherited trust.

Inherited trust

Vertrouwen is een belangrijke sleutel in de omgang met je vrienden: jij bepaalt wat je aan wie toevertrouwt en je verwacht van je vrienden dat ze respectvol met dat vertrouwen omgaan. Als je iets in vertrouwen aan een vriend vertelt, verwacht je dat het niet verder je netwerk in sijpelt. Zo werkt een sociaal netwerk in het echte leven en de privacy settings van een online social network zouden dat model moeten weerspiegelen. Vaak zie je dat in zijn meest rudimentaire vorm geïmplementeerd in de vorm van 'circles of trust': vrienden waarmee je alles deelt, collega's en bekenden die niet per sé álle foto's hoeven te zien en vage bekenden die je nog weer wat minder op de voet kunnen volgen en waar je bijvoorbeeld je 06 of MSN account voor afschermt. Dat is goed voor de gebruikers, maar slecht voor het faciliterende netwerk. Want hoe minder gegevens een gebruiker deelt hoe slechter je verbanden kunt leggen en advertenties kunt targeten.

De escape die Facebook daarvoor heeft bedacht is ronduit creepy: applicaties die je toevoegt aan je profiel (denk aan Farmville, of van die leuke quizjes) krijgen toegang tot al je gegevens, als waren het je beste vrienden, inclusief de gegevens die je vrienden aan jou toevertrouwen. Dus als jij mij jouw gegevens toevertrouwt en ik voeg Farmville toe, heeft Farmville óók toegang tot jouw gegevens.

Nu kun je beargumenteren dat je vrienden hebben moeten opt-innen voor die applicatie en er daarmee voor hebben gekozen jouw gegevens door te geven aan de ontwikkelaar van de applicatie. Dat is waar, maar ten eerste vind ik het raar dat mijn vrienden daarmee ongevraagd de verantwoordelijkheid voor mijn privacy krijgen. Ten tweede vraag ik me af of ze weten dat het zo werkt (ik betwijfel dat, eerlijk gezegd) en ten slotte weet ik niet of ik alle vrienden die verantwoordelijkheid wel toevertrouw... Maar - en nu wordt het nog minder fijn - dit werkt nu niet alleen bij applicaties, maar ook zonder opt-in voor websites die ze bezoeken: die krijgen toegang tot jouw data via Open Graph.

Open Graph

De nieuwste stap in Facebooks opmars naar het hart van je online bestaan heet Open Graph. Websites kunnen een 'like' button op een pagina plaatsen, een feature die in de paar weken dat hij bestaat al door honderdduizend sites is opgepakt. Bezoek je zo'n website dan zie je wie van je vrienden die pagina een 'thumbs up' hebben gegeven. Cool huh! Maar... hoe weet die website wie jij bent? En wie jouw vrienden zijn? En wat jouw vrienden van die website vinden? Heel simpel. In de webpagina zit een iFrame, een soort venster waarin je een deel van een andere website ziet. En die andere website, dat is Facebook. Zolang je niet expliciet bent uitgelogd bij Facebook, kan Facebook zo precies volgen waar je allemaal naar toe gaat. Jouw publieke informatie wordt gedeeld met de bewuste websites, maar via applications ook met andere bedrijven die daarmee jouw 'experience' op jouw profiel kunnen afstemmen zónder dat je daarom gevraagd hebt.

Via een goed verstopte functie kun je dat uitzetten - dat wil zeggen, niet helemaal. Het is een opt-out en je moet het per bedrijf uitzetten, dus je moet af en toe even teruggaan naar die pagina om te kijken wie je nu weer mag blocken. En als één vriend van jou dat niet doet, kan zo'n bedrijf via die vriend alsnog bij jouw gegevens. Overgeërfd vertrouwen, remember?

Een ander leuk aspect van de Facebook 'like' button is dat je geen idee hebt aan welke pagina je een thumbs-up geeft. Je denkt dat het de pagina is waar jij je op bevindt, maar dat is allerminst zeker. Een mooi voorbeeld van de gebrekkige beveiliging van Facebook, net als het foutje waardoor je vrienden jouw live privé-chats konden meelezen... En dat is dan het bedrijf waar je al je data aan toevertrouwt en dat graag de spin in jouw world wide web wil worden, je social hub.

Social hub

Want we zijn er natuurlijk nog niet. Er verschuift het nodige in de wereld. We delen steeds meer met elkaar, haast van minuut tot minuut weten we van onze vrienden wat ze doen en waar ze zijn. Die ontwikkeling gaat niet opeens stoppen, integendeel: die gaat steeds verder, haast zonder dat we het doorhebben. In 2004 was je hip als je een blog had en vroeg men zich af wat de privacy-implicaties waren voor de mensen in je omgeving, anno 2010 is de publieke ruimte vergeven van twitteraars en is er altijd een foto- of videocamera paraat zonder dat iemand zich echt bekommert om wat dat voor de privacy betekent. Vijf jaar geleden moest ik aan vrienden uitleggen wat dat rare gele apparaatje toch was dat me precies kon vertellen waar we waren, maar toen we vorig jaar met vrienden een weekendje weg gingen hadden we een dozijn apparaten met GPS bij ons. Nog maar kort geleden snapten alleen developers de waarde van XML en RSS, tegenwoordig gebruikt Jan en alleman deze technieken (ook al weten ze niet hoe het heet) om Hyves, Facebook, Twitter en Flickr accounts aan elkaar vast te knopen. Vroeger logde je alleen bij je bank in, tegenwoordig biedt vrijwel elke grote site je een gepersonaliseerde browsing experience. Een nieuwe situatie, met een nieuwe perceptie van privacy. We zien straks door de bomen het bos niet meer.

De logische volgende stap is daarom de ontwikkeling van een Social Hub. Een Social Hub is het centrale knooppunt van je sociale on- en offline leven, de site die jouw identiteit vertegenwoordigt, de plek waar al je activiteiten samenkomen. Je persoonsgegevens, je status updates (Twitter), welke plekken je bezoekt en met wie (Foursquare, Gowalla), de foto's (Twitpic, MobyPicture, Flickr) en video's (YouTube) die je met je mobiel maakt, welke websites je bezoekt, wat je leuk vindt en wat niet, alles stuur je naar je Social Hub. Als je een site bezoekt, weet de site meteen wie je bent en als hij je lokatie wil weten, vraagt hij dat aan je Social Hub.

De ambitie van Facebook is jouw Social Hub te worden. De vraag is: vertrouw je dat aan Facebook toe, wetend hoe Facebook met je privacy omgaat? Of eigenlijk niet omgaat, want Marc Zuckerberg windt er geen doekjes om: "Het tijdperk van privacy is voorbij. Alle informatie is voortaan publiek." Dat vertaalt zich in een beleid dat ruim baan geeft aan de business partners, terwijl tegelijkertijd de gebruikers in de mist rondtasten over welke informatie ze nu precies met wie delen.

Facebook is bewust erg onduidelijk naar zijn gebruikers als het op privacy aankomt. De instellingen zitten soms tot 5 stappen diep verborgen en de effecten van die instellingen zijn allerminst eenvoudig te overzien. Is dat de manier waarop je deze toch al lastige materie wilt regelen? Bedenk daarbij dat het steeds lastiger zal worden om terug te stappen. Nu vertegenwoordigt Facebook nog maar een beperkt deel van je online leven, maar als het straks je Social Hub is geworden is de weg terug lang en moeizaam. Een handicap daarbij is dat Facebook op dit moment de beste positie heeft om zo'n Social Hub te worden: de alternatieven liggen niet voor het oprapen. Een veelbelovend initiatief daarvoor is Diaspora, dat na de zomer live hoopt te gaan.

Persoonlijk heb ik de uitdaging dat ik voor m'n werk met twee benen in allerlei social networks aanwezig ben, waaronder - uiteraard - Facebook. Ik moet de keuze gaan maken tussen helemaal deleten (wat nog geen eenvoudige opgave is!) of al mijn gegevens vervangen door fake data (wat overigens een schending van de gebruiksvoorwaarden is: 'You will not provide any false personal information on Facebook (...) You will keep your contact information accurate and up-to-date'). In beide gevallen heb ik wat uit te leggen aan m'n Facebook vrienden, waarvoor deze post een aanzet is.

Naar de voorpagina | E-mail Gert Jan | vier reacties
Gebruikte Tags: , , , ,

Reisgenoten

gravatar for Dave Hund

Goede samenvatting. Ik maak me ook al een poos zorgen over de richting die Facebook opgaat en heb daarom even terug al besloten mijn account te verwijderen (iets dat idd. niet zo eenvoudig is als zou moeten)

Ik kan me erg goed voorstellen dat het lastig is als je ook voor je werk bezig bent met Facebook, maar de vraag is welke meerwaarde Facebook biedt (ook voor je ‘vrienden’) als je bijna alleen nep-data gebruikt. Als je af en toe Facebook voor je werk gebruikt, zou je dan niet een speciaal account daarvoor aanmaken? De vraag blijft dan natuurlijk wat je doet met je persoonlijke account. (Ik ben benieuwd naar je keuze.)

Voor mij bood Facebook weinig meerwaarde. Het was een leuke manier om in contact te komen met vooral mijn internationale vrienden. Naast dit laagdrempelig (en vaak onnozel) contact (‘wall messages’ etc) biedt Facebook me niets dat niet op andere manieren/platformen te doen is. Maar dat is natuurlijk helemaal persoonlijk.

Belangrijk blijft dat mensen zich bewust worden van de privacy-issues en daarvoor zijn dit soort duidelijke artikelen heel waardevol. Bedankt!

PS: (nu we het toch over privacy hebben) 1 klein puntje m.b.t. je reactie formulier. Zou je “verberg e-mail adres” niet beter standaard aan kunnen vinken? ;-)

Dave Hund (URL) · 12-05-’10 16:38 · Reageer op Dave Hund

gravatar for Gert Jan

Er zijn maar heel weinig mensen waar ik uitsluitend via Facebook mee in contact ben. De belangrijkste functie is dat we Facebook Connect gebruiken op de SRG websites, bijvoorbeeld om luisteraars een plaat te laten tippen aan hun vrienden, om ze in te laten loggen of om hun persoonlijke top 10 te delen met vrienden. Om die functies te kunnen testen heb ik een account nodig.

We hebben wel de ‘like’-functie in de ijskast gezet, ook al zitten er voor de website ogenschijnlijk alleen voordelen aan (je krijgt volautomatisch een sloot profielinformatie van je bezoekers), vanwege de privacy-bezwaren die we zien.

Kies je voor gemak en een leuke gebruikerservaring, dan kies je tegen de privacy van je bezoekers (ook al ervaart die dat wellicht niet eens zo). Kies je daarentegen voor de bescherming van de privacy van je bezoeker (m.i. een moreel-ethisch eerlijker standpunt) dan onthou je de bezoeker die leuke gebruikerservaring: goeie kans dat de gebruiker helemaal niet maalt om z’n privacy en om de like-functie vraagt…

Jij en ik weten dat dat gewoon onwetendheid is, maar hoever moet je gaan om de gebruiker tegen zichzelf in bescherming te nemen? Eerst maar eens kijken hoe die discussie uitpakt ;-)

Gert Jan ( E-mail ) (URL) · 12-05-’10 20:16 · Reageer op Gert Jan

gravatar for David Hund

Ja, waar, hoewel (veel van) de gebruikservaring ook los van FB te realiseren is natuurlijk. Verder zou je ernaast (nog betere gebruikservaring) een alternatief kunnen bieden voor Facebook Connect.

Ik kwam net nog een interessante grafiek tegen die duidelijk laat zien hoe Facebook’s privacy door de jaren heen is veranderd: griezelig.

http://mattmckeon.com/facebook-privacy/ (klik op de jaartallen rechts)

David Hund (URL) · 13-05-’10 09:40 · Reageer op David Hund

gravatar for Dave Hund

Een laatste reactie: met de tool op http://www.reclaimprivacy.org kan je makkelijk je huidige ‘privacy-status’ bekijken…

Dave Hund (URL) · 17-05-’10 14:44 · Reageer op Dave Hund



Verder lezen?

Klik op een van onderstaande 'tags' (indien aanwezig) om snel andere artikelen over dat onderwerp op KolesQueeste te vinden.

Gebruikte Tags: , , , ,

Gebruik de interne zoekmachine om KolesQueeste te doorzoeken:


Gebruik Google om KolesQueeste of de rest van het Internet te doorzoeken:

Reageer

Word even een reisgenoot en geef uw reactie:

(optioneel veld)
(optioneel veld)
Geautomatiseerde spam is een plaag, beantwoord daarom deze simpele vraag.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.

P.S. Wil je een eigen plaatje naast je reactie? Registreer je emailadres dan op Gravatar.com!