All through the night - praatje bij het plaatje

Zaterdag 02 Mei 2020 om 12:05

Mensen vragen mij vaak: "Gert Jan, hoe komt zo'n opname nu tot stand? Welke artistieke keuzes maak je, en hoe kom je van visie tot uitvoering?"

Nah, not really. Niemand heeft dat ooit gevraagd, maar toch vind ik het leuk er iets over te vertellen. Story of my life.

Gert Jan Kole · All through the night

Ar Hyd y Nos is een oude air uit Wales, geschreven omstreeks 1784 door Edward Jones, harpist van de Prince of Wales. De dichter John Ceiriog Hughes, fervent verzamelaar van volksliedjes, maakte een eeuw later op die muziek de tekst van All Through The Night. De versie die ik inzong is een hertaling van Harald Boulton, maar eentje die sterk leunt op het origineel.

Goed, die tekst. Het eerste couplet is lieflijk, en je snapt meteen waarom het een populaire 'lullaby', een slaapliedje werd:

Sleep my love and peace attend thee,
All through the night
Guardian angels God will lend thee,
All through the night
Soft the drowsy hours are creeping,
Hill and dale in slumber steeping
Love alone His watch is keeping,
All through the night

Bij het tweede couplet voel je al een beetje drama aankomen: de verteller blijkt eenzaam en alleen rond te trekken, dromen zijn vervlogen - maar de liefdesband blijft bestaan. Romantiek! Hmmmm...

Though I roam a minstrel lonely
All through the night
My true harp shall praise thee only
All through the night
Love's young dream, alas, is over
Yet my strains of love shall hover
Near the presence of my lover
All through the night

Dan klinkt een plechtige luidklok en wordt duidelijk waar de klepel hangt: in die nacht is de geliefde overleden. Tsja, de hoofdthema's van de Romantiek zijn liefde en dood... Tot zover het slaapliedje.

Hark, a solemn bell is ringing
Clear through the night
Thou, my love, art heavenward winging
Home through the night
Earthly dust from off thee shaken
Soul immortal thou shalt awaken
With thy last dim journey taken
Home through the night

Maar in dat derde couplet komt ook een vleugje piëtisme mee; de dood als doorgang op de levensreis, 'stof der aarde' dat wordt afgeschud en een 'onsterfelijke ziel' die ontwaakt, eindelijk thuis. Die nacht van 'All Through The Night' blijkt niet alleen te gaan over de transitie van vandaag naar morgen, maar ook (of: vooral?) over de transformatie van tijdelijk naar eeuwig. Over tot stilstand komen - en weer doorgaan, anders, maar toch door.

Kijk, daar kunnen we wel wat mee. Helemaal in een tijd van 'intelligent lockdown' waarin alles tot stilstand komt, en waarin we vele duizenden medelanders achter hebben moeten laten als we straks weer verder mogen met onze levens. En ook muzikaal kan ik daar wel wat mee, in m'n 'Songs in Isolation' playlist.

Sommige keuzes liggen voor de hand. De laatste zin van elk couplet, '... through the night' dient als een soort refreintje, dus zo behandel ik 'm ook muzikaal, met een koortje om 'm apart te laten staan, zelfs bij het verder instrumentale intro. Die 'My true harp shall praise thee only' moet natuurlijk begeleid worden door een harp. De tongue drum mag voor 'solemn bell' spelen. Een chime van hoog naar laag mag het aardse stof dat afgeschud wordt verbeelden. Stijgende en dalende loopjes in de begeleiding om hier en daar wat accentjes te leggen.

Maar die overgang, die transformatie, hoe ga ik dat doen? Hoe laat je zo'n complex thema een beetje uit de verf komen? Al snel besloot ik dat ik dat in een 'bridge' tussen vers twee en drie wilde doen, omdat vers drie al genoeg aan zichzelf heeft.

Ik had de gitaarlijn van de 'bridge' eerst ingespeeld, later daar een volstrekt logische baslijn onder gelegd die heel mooi harmonisch en ritmisch tot stilstand kwam en weer verder ging, in wat eerst een modulatie leek maar daarna, dankzij strategisch gekozen dissonante basnoten, dezelfde toonsoort bleek. Prachtige metafoor, vond ik. Maar in een later stadium (lees: een half uurtje later, want dit hele proces moet in een paar uur klaar zijn) had ik die originele gitaarlijn afgekeurd en weggegooid en probeerde ik op basis van de baslijn een nieuwe gitaarlijn te bedenken. Maar zonder originele akkoorden was er geen touw vast te knopen aan de bass... Toen werd het twee uur 's nachts en lonkte m'n bed.

Wijze les: als het complex is, maak het dan gewoon nog complexer, dan vallen de puzzelstukjes wel op hun plek. Dus vrijdag aan het eind van de middag een 15-stemmig koortje gemaakt dat vanuit een dissonant akkoord (Dmaj9/13/E) via A langs glissando's weer richting D glijdt, tot stilstand komt en weer doorgaat. Beter, maar niet af.

Na het avondeten viel het kwartje: ik miste de verbinding tussen de twee delen. Het idee was immers niet dat het stopt, maar juist dat het dóórgaat. Dus nog even een extra lage stem toegevoegd die "all throuououough" zingend de muziek door dat letterlijk en figuurlijk dode punt heen sleept, en nog even de chime (hoe kon ik die nou zijn vergeten!) op dezelfde plek wat stoffige nootjes laten neerdwarrelen. Done, en netjes binnen een etmaal - dat is de beperking die ik mezelf bij dit soort projectjes opleg.


Hiervoor: "His eye is on the sparrow - praatje bij het plaatje…" | Hierna: "Delf mijn gezicht op - praatje bij het plaatje" | Naar de voorpagina | E-mail Gert Jan

Reisgenoten



Verder lezen?

Klik op een van onderstaande 'tags' (indien aanwezig) om snel andere artikelen over dat onderwerp op KolesQueeste te vinden.


Gebruik de interne zoekmachine om KolesQueeste te doorzoeken:


Gebruik Google om KolesQueeste of de rest van het Internet te doorzoeken:

Reageer

Word even een reisgenoot en geef uw reactie:

(optioneel veld)
(optioneel veld)
Geautomatiseerde spam is een plaag, beantwoord daarom deze simpele vraag.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.

P.S. Wil je een eigen plaatje naast je reactie? Registreer je emailadres dan op Gravatar.com!